Hij komt uit bed voor koffie

Een jaar terug leefde Joseph nog op straat. Nu zet hij kopjes koffie bij 50|50 Coffee in Amersfoort. Voor hem een reden om uit bed te kunnen komen. Leuk detail:"Ik hou eigenlijk helemaal niet van koffie."

Gepubliceerd: 11 januari 2019 in Leven Tekst: Willemijn de Jong Beeld: Madame Forêt

Een elegante man. Als Joseph (46) uit zijn huis in Amersfoort komt lopen, komt er een verschijning aan. Vooral naar zijn enorme lach wil je blijven kijken. We gaan met hem mee naar zijn re-integratiebaan bij 50|50 Coffee. Want achter die glimlach steekt een verhaal van verdriet en doorzetten. Wie zijn verhaal kent, weet dat het bijzonder is dat hij nu elke vrijdag een uur loopt naar het nieuwe koffietentje van het Leger des Heils.

In een kerkgebouw, vlak naast de Bij Bosshardt, een huiskamer voor de buurt van het Leger des Heils, zit een hip koffietentje. Dat dit tentje óók van het Leger is, spat er niet vanaf. Maar als je binnen in één van de vintage stoelen zakt of plaatsneemt op een houten 'kerkbankje', ziet de oplettende klant het schild wel in de bar gegraveerd. 50|50 Coffee is vooral een fijne plek, passend bij de buurt. Net zo 'echt' als elk ander hip café. Een goede plek voor mensen als Joseph om te re-integreren in de maatschappij. 

Hoe het misging

Joseph komt uit Sierra Leone. Hij leerde in Gambia een Nederlandse man kennen, waarna ze trouwden, en besloten in Nederland te gaan wonen. Sinds 2000 woont hij afwisselend in Nederland en in Afrika. Het leek een mooi leven, tot zijn man overleed. Toen begonnen de problemen. Hij had destijds nog geen Nederlands paspoort, dus was illegaal in ons land. Ook bleek zijn man een hoop schulden uit zijn verleden te hebben, die men nu met Joseph wilden verrekenen. Om niks te voelen begon Joseph met drinken. Het duurde niet lang of zijn ontbijt werd een wijntje. Uiteindelijk werd hij dakloos, en leefde anderhalf jaar op straat in Nederland.

Als hij binnenkomt bij de 50|50 Coffee, wordt hij enthousiast begroet door zijn collega's. Maar Josephs eigen enthousiasme is nog veel groter. De zon breekt door als hij de koffiezaak in stapt. Eva en Jody, werkbegeleider en stagiaire, geven hem een knuffel. Dan wordt besproken wat hij vandaag gaat doen. Eva: "Joseph is meestal een kwartier te vroeg. Terwijl we al om half negen open gaan. Hij staat echt te popelen." Joseph pakt en doekje en neemt de tafels af. Achter de bar worden de kopjes koffie gezet en de tosti's gemaakt. Hij moet af en toe nog wel wat vragen aan Eva. "Je hoeft het niet helemaal zo uit te smeren, hoor", zegt ze. Maar ze knipoogt dat hij het ook prima zelf kan. Dat blijkt wel uit de prachtige cappuchino's die hij even later serveert. 

Joseph kwam via de straat in aanraking met het Leger des Heils. "Ze kwamen achter me aan voor de schulden van mijn overleden man. Ik moest dus wel iets doen. Het Leger des Heils heeft me aan het huisje geholpen waar ik nu samen met huisgenoten woon. Dat helpt me enorm. Als ik nu opsta, heb ik zin om te werken! Ook omdat ik me hier welkom voel. Sindsdien heb ik ook weer geleerd om mensen te vertrouwen. Toen ik mijn partner verloor, voelde ik me heel alleen. En op straat kon ik niemand vertrouwen, daar gaat iedereen toch voor zichzelf. Maar als ik nu ziek ben, zijn er mensen die me komen bezoeken."

Joseph sorteert nieuwe kleding uit de 50|50 store om ter verkoop op te hangen. Hij houdt een tweedehands jas voor zijn buik, draait een sierlijk rondje en lacht vrolijk. Mode is wel aan hem besteed. Waarom is deze koffiezaak zo belangrijk voor hem? "Hier kan ik lachen met collega's en met klanten. Ik kom hier weer gewoon onder de mensen. De echte maatschappij. Ik houd eigenlijk helemaal niet van koffie, maar de sfeer is hier goed. Het is rustig, mensen genieten hier. Ik werk graag en krijg daar energie van." Hiervoor werkte hij bij 50|50 Food, een keuken van het Leger des Heils die er ook op is gericht om mensen te laten re-integreren. "Dat was de eerste stap voor mij. In het nemen van mijn verantwoordelijkheid over mijn leven. Maar dit past beter bij me. Bij 50|50 Food werken ook andere deelnemers. Daar praatten we over drugs en roken. Maar hier heeft niemand daar iets mee te maken. Dit voelt nog iets meer als terugkomen in de maatschappij."

"Ik kan niet uitleggen hoe vreselijk het voelt als je niet meer wilt opstaan."

Meer nog dan wat hij vertelt, verraadt zijn gezicht hoe belangrijk dit werk voor hem is. Als ik doorvraag naar hoe hij zich een jaar geleden voelde, schieten er tranen in zijn ogen. "Ik kan het je niet vertellen. Ik kan niet uitleggen hoe vreselijk het voelt als je niet meer wilt opstaan. Als je liever niet meer wilt leven. Ik word nog steeds wel eens depressief wakker. Dan houd ik de gordijnen dicht en kan ik niet uit bed komen. Maar doordat ik nu sociale dingen doe en mensen heb die om mij geven, gebeurt het niet veel vaker meer dan eens per maand." Hij veegt zijn tranen af aan zijn mouw. "Dat heb ik wel van de dakloosheid overgehouden, dat negatieve denken. Terwijl het juist in mijn bloed zit om te stralen. Mijn moeder zei vroeger tegen me: als mensen jou tegenkomen moeten ze dansen en lachen. Ik ben zo blij dat Jessica van het 50|50 workcenter op een dag tegen me zei: 'Mensen zijn niet zo tegen jou als je denkt. Wil je werk? Dan regel ik dat.' Ik kreeg toen een sigaret en een voorschot van vijftien euro. Dat veranderde alles. Haar vertrouwen in mij, haar nuchterheid, en dat iemand gewoon iets voor mij wilde regelen."

Joseph snuit zijn neus, wast zijn handen, en begint aan zijn volgende klusje. Het duurt niet lang voor hij weer een grapje maakt, en er een klaterende lach door de 50|50 Coffee klinkt. Er moet tenslotte ook gewerkt worden.

Kom ook eens langs!

Ook trek gekregen in een kopje koffie van Josephs hand? Kom eens langs bij de 50|50 Coffee in Amersfoort