Totdat iedereen weer lacht

Het koortje van BijBosshardt Almere Buiten klinkt goed, maar is vooral bedoeld om mensen weer te laten dromen. En om te verbinden, tussen ex-gedetineerden en ouderen bijvoorbeeld.

Gepubliceerd: 11 september 2018 in Samenleving Tekst: Willemijn de Jong Beeld: Madame Forêt

“Het is méer dan een ontmóetingsclub, het is méer dan je verwácht..” Een groepje dames en een heer klappen en stampen om sommige woorden van hun zinnen nadruk te geven. Het is de generale repetitie voor het Kunst- en TheaterGala in AFAS Live waar ze vrijdag zullen optreden. Hier in de BijBosshardt in Almere Buiten zorgt dit vooruitzicht voor gespannen gezichten. Lia van het Leger doet de laatste mededelingen. Vrijdagochtend moeten ze hun mooiste kleding meenemen. Caroline in 't Veld, de vrouw met accordeon die duidelijk leiding geeft aan het koortje in dit zaaltje, voegt er nog aan toe dat ze ook hun poederdoos en handdoek mee moeten nemen. “Het is warm op zo’n podium. En als je gaat zweten in je pancakemake-up - dat is de laag die ze er daar opsmeren, krijg je strepen op je gezicht. Dan kun je beter deppen met een handdoek. Ik spreek uit ervaring, haha!”

Caroline in 't Veld is de kunstenares die dit groepje mensen elke week in BijBosshardt laat zingen. Dat doet ze niet alleen, ze neemt de gitarist uit haar band, Johan Fransen, mee. Hij zegt niet veel, maar speelt prachtig. Zij bespeelt de accordeon en geeft de maat aan. Daar gaan ze weer: “In Bósshardt gaan we vóor elkaar, totdat iedereen weer lácht.” Het loopt nog niet helemaal gelijk, maar ook daar wordt gelukkig om gelachen. 

Misschien beroemd

Het refrein wordt door allen gezongen, maar de coupletten worden door twee dames gerapt, of door Leroy. Leroy valt op doordat hij beduidend jonger is dan de rest. Caroline: “Hij is toegevoegd. Leroy kan supergoed rappen. Dus dit is een heel mooi geheel zo.” Tijdens de generale repetitie komen er een paar scootmobiels langzij die meeluisteren en klappen. In het koortje stampen zowel klittenbandslippers als witte pumps mee met de maat om het ritme te kunnen houden. “Op dit punt in de muziek wachten we vrijdag, in de hoop dat de zaal het refrein mee gaat doen", zegt Caroline. Er loopt vandaag iemand rond met een camera, die het repeteren filmt. Je weet immers nooit of ze na vrijdag beroemd zijn. “Straks moeten we op tour langs alle verzorgingshuizen hier. Of we zitten bij RTL Late Night.” Het wordt half grappend gezegd, maar de ogen glimmen. In AFAS optreden zal hierna niet zo gauw nog een keer gebeuren. Omdat iemand van de groep overleden zal zijn misschien, of omdat de kans gewoon best klein is.

Verbinding

Als je denkt dat Caroline een dikke zwarte bril opheeft om er cool uit te zien, heb je het mis. Ze heeft een afwijking aan haar ogen, waardoor ze 100% arbeidsongeschikt is. Maar dat betekent niet dat ze niets doet - integendeel. “Dit is iets dat ik kan doen. Met de stichting die ik met mijn band heb opgericht, stichting InnerCircle, hebben we nu drie projecten lopen: muziek maken in BijBosshardt, zingen in de bajes en we begeleiden een Syrisch koor waar ook Nederlandse mensen deel van uitmaken. Al die projecten zijn erop gericht om verbinding te leggen tussen mensen. Hier in de BijBosshardt zie je veel mensen die een afwijking in het spectrum hebben, en daardoor niet zo makkelijk meekomen. Onder gedetineerden zit heel veel muzikaal talent. Daar maken we muziek om ze, als ze de bajes uitkomen, mee te kunnen nemen naar de BijBosshardt, en hen zo helpen een sociaal netwerk op te bouwen. Het koor heeft zo een brugfunctie van ‘binnen en buiten’. En in dat Syrische koor zingen allemaal mensen die in Aleppo hebben gewoond. Het helpt hen hun verleden te verwerken, om te gaan met heimwee, en tegelijk te integreren hier.”

Geen onzin

Maar al die mooie projecten hebben ook een prijs. “Door mijn oogafwijking kan ik heel weinig licht verdragen. Van te veel of verkeerd licht, ga ik overgeven. Ik weet dat vrijdag in AFAS een dagje overgeven wordt voor mij. Ik vraag dan ook speciaal naar een extra toilet waar ik heenga als het slecht gaat. Dan zit de rest niet in mijn stank. Het is wel echt zwaar. Maar als ik thuiszit, geef ik ook over. Soms is het zo erg dat ik drie dagen in het donker in mijn huis zit. Nou, dan ben je ook wel uit-'geluisterboekt'. Het mooie van BijBosshardt is dat de mensen dan op m’n stoep staan. Als ik niet opendoe, komen ze binnen en nemen me voor een kwartiertje mee naar de BijBosshardt voor een kopje thee. Kijk, ik knap daar lichamelijk niet van op, maar ik ga me daar wel beter van voelen. Het is écht een gemeenschap. Dat lied wat deze mensen hebben gemaakt voor AFAS is geen onzin - die functie heeft deze groep ook voor mij.”

Waarom is het nu zo belangrijk, dat muziek maken met deze mensen in BijBosshardt? "We laten hén echt de muziek maken. Het nummer voor het Kunst- en Theatergala is ook door henzelf geschreven. Weet je, je kunt nog zo tegen mensen zéggen dat ze van waarde zijn, maar dat moeten ze erváren. Daarom maken we muziek met hen in plaats van dat we hier een concertje gaan geven. Dan komt er zelfredzaamheid om te hoek kijken en leren we het vermogen tot dromen. Dat zie je ook bij dit gala. De oudste van het koor is 85, die had nooit gedacht nog eens op een podium te staan. Hiermee bewijst ze aan zichzelf dat ze dat best kan. En als je zoiets kunt bereiken, waarom zou je dan niet ook de andere hobbels in je leven heen kunnen? Hier praat men met elkaar, verbindt men met elkaar en merkt men: het is zo gek nog niet om over je problemen te praten. Doordat ik zelf ook een handicap heb, kan ik uitleggen dat we allemaal wel een probleem hebben. Maar dat er altijd een eerste stap is te zetten in de goede richting. Wat kun je wél? Het is geen therapie, maar het werkt gewoon. Iedereen kan muziek maken."

Meer weten over Caroline, haar band en wat zij allemaal nog meer doen? Kijk hier op haar website.