Stop de mensenhandel

Elk jaar is 18 oktober de Europese dag tegen mensenhandel. De strijd tegen mensenhandel is van oudsher één van de werkterreinen van het Leger des Heils. Wat doen we dan?

Gepubliceerd: 17 oktober 2017 in Recht Tekst: Bertina Kramer

Jeroen Hoogteijling is voorzitter van de Europese Task Force, een team van experts om de aanpak van het Leger des Heils op het gebied van mensenhandel op Europees niveau vorm te geven. “Wanneer we het hebben over mensenhandel, denken we snel aan situaties die niet dicht bij huis plaatsvinden. Maar mensenhandel is helaas ook in Nederland aan de orde van de dag en komt in verschillende sectoren voor. Denk aan mensen die worden uitgebuit op het werk.”

"Mensenhandel is een groot onrecht, dat met veel geweld en menselijk lijden gepaard gaat."

Arbeidsuitbuiting, gedwongen bedelarij en het onder dwang laten plegen van criminele activiteiten zijn vormen van mensenhandel - net als gedwongen prostitutie. De Global Slavery Index schatte dat er in 2016 wereldwijd 45,8 miljoen mensen een vorm van moderne slavernij ondergingen. In Europa werken ruim 1,2 miljoen moderne slaven, waarvan 17.500 in Nederland. Jeroen: “Mensenhandel is een groot onrecht, dat met veel geweld en menselijk lijden gepaard gaat. Het behoort tot de kern van onze missie om dit kwaad en menselijk leed te bestrijden en mensen bij te staan in het herwinnen van hun door God gegeven vrijheid en menswaardigheid. Tegelijkertijd is het een complex probleem. Samenwerking met andere partijen zoals politie, ambassades en NGO’s, is voor het Leger des Heils in Europa een voorwaarde voor een meer effectieve aanpak van mensenhandel en ondersteuning van slachtoffers.”

Waarom is in Nederland het veroordelen van mensenhandelaren zo moeilijk? Jolanda de Boer is officier van justitie en geeft antwoord, in een interview over uitbuiting in de prostitutie. 

Undercover onderzoek

De strijd tegen mensenhandel is geworteld in de vroegste geschiedenis van de organisatie. De strijd van William en Catherine Booth om vrouwen en kinderen te beschermen tegen de gruwelen van sekshandel, had onder meer als resultaat dat er binnen dertig jaar meer dan honderd ‘rescue homes’ geopend werden. Op die plekken konden meisjes en vrouwen terecht, die slachtoffer waren van sekshandel of het risico daarop liepen. En daar bleef het niet bij. In één van de meest fascinerende hoofdstukken van haar geschiedenis heeft het Leger deelgenomen aan een undercover onderzoek naar de handel van jonge meisjes in de prostitutie. Het resulteerde in een wetswijziging die de minimale leeftijd om seks te hebben, verhoogde van 13 naar 16 jaar, waardoor vele jonge kinderen werden beschermd tegen sekshandel.

Nu, meer dan een eeuw later, is het Leger des Heils wereldwijd onderdeel van een beweging voor de afschaffing van sekshandel en andere vormen van uitbuiting. We zijn als organisatie vertegenwoordigd in 128 landen en hebben daarmee een unieke rol in de aanpak van mensenhandel. In oktober 2013 werd een officiële Europese aanpak mensenhandel gelanceerd. 

Het doel hiervan is om effectief te reageren op de behoeften van slachtoffers van mensenhandel via een internationale aanpak. In heel Europa heeft het Leger des Heils taskforces opgezet en nationale contactpersonen aangesteld, die zich nationaal en internationaal inzetten om mensenhandel te voorkomen en slachtoffers beschermen en helpen te re-integreren. Jeroen: “Zo kunnen we in Nederland, via terugkeerprogramma’s, Roemeense of Hongaarse slachtoffers helpen met huisvesting en de nodige ondersteuning in samenwerking met onze collega’s en hun samenwerkingspartners daar. Alleen al de ontvangst door een collega van het Leger des Heils op het vliegveld in het land van herkomst kan zoveel betekenen. Maar ook als slachtoffers ervoor kiezen om in Nederland een nieuw bestaan op te bouwen, werken we nauw samen met onze internationale collega’s. Bijvoorbeeld bij het verkrijgen van de juiste documenten.”

Europese aanpak

Eind 2016 heeft The Salvation Army een tweejarig subsidiecontract gesloten met de Europese Unie voor de uitvoering van het Project 'Safe Havens', een samenwerking tussen het Leger des Heils in Nederland, Zweden en Oost-Europa en Defence for Children International. Het project bouwt voort op de Europese aanpak mensenhandel van het Leger des Heils. Het doel van Safe Havens is het bieden van een veilige plek (een veilige haven) voor (potentiële) slachtoffers van mensenhandel. Het is met name gericht op de (re)integratie van niet-Europese slachtoffers van mensenhandel (denk aan slachtoffers uit Nigeria, Moldavië, Oekraïne en Georgië).

Binnen Safe Havens is extra aandacht voor (ongedocumenteerde) minderjarige Romaslachtoffers. Daarnaast wordt de internationale samenwerking met niet-Europese landen versterkt, met extra aandacht voor Roemenië, Moldavië en Oekraïne. Ook wordt er een trainingsprogramma Human Trafficking ontwikkeld voor veldwerkers en sleutelfunctionarissen van The European Anti Human Trafficking Netwerk.

Toekomstvisie

Het Leger des Heils in Nederland is hoofdaanvrager en trekker van het project en zet zijn expertise in om de aanpak van mensenhandel ook in Oost-Europa te versterken. Uniek is het ontwikkelen van specifieke ondersteuning voor minderjarige Roma in Nederland, die slachtoffer zijn van mensenhandel en in de greep zijn geraakt van een internationaal crimineel netwerk. Hoofddoel is uiteraard het stoppen van mensenhandel, onder meer via het voeren van campagnes. Jeroen: “We willen de maatschappelijke verontwaardiging hierover aanwakkeren. Als Leger des Heils kunnen we een stem en gezicht geven aan de vele honderdduizenden slachtoffers van mensenhandel in Europa en het verschrikkelijke leed wat hen wordt aangedaan."