Olaf dirigeert brass

“Het lijkt niet meer zo hip, maar het tegendeel is waar!” Olaf Ritman (40) is helemaal weg van brassmuziek, dé muziekstijl waar het Leger des Heils al sinds de oprichting de straat mee opgaat. Hij geeft leiding aan de Amsterdam Staff Band van het Leger en componeert zelf brassmuziek. Maar waarom juist brass?

Gepubliceerd: 05 januari 2018 in Geloven Tekst: Willemijn de Jong

 “Ik ben opgegroeid binnen het Leger des Heils. In nagenoeg elk korps werd vroeger brassmuziek gespeeld. Dat is een combinatie van koperen blaasinstrumenten en slagwerk. Als kind keek ik erg op tegen de Amsterdam Staff Band (ASB). Ik geloofde niet dat ik ooit goed genoeg zou zijn om in de band te mogen spelen, laat staan dat ik ooit de kapelmeester zou worden. Toch werd ik in 2000 gevraagd om mee te doen. Zelf speel ik cornet. Acht jaar later werd ik kapelmeester – dat is binnen het Leger het woord voor dirigent. En dat is niet zomaar wat! Ik durf wel te zeggen dat de kwaliteit van de ASB heel hoog is. Eerst ben ik een tijdje onderkapelmeester (2e dirigent) geweest bij mijn voorganger. De ASB heeft in 55 jaar negen kapelmeesters gehad, waarvan ik de vijfde Nederlander ben. De lat ligt hoog, zeg maar. Je kunt je voorstellen dat er echt een droom uitkwam voor mij.”

Waarom wordt er binnen het Leger gebruik gemaakt van brass?

"Dat heeft alles te maken met de geschiedenis. Het Leger des Heils begon zo'n 130 jaar geleden in Engeland. De brass band-traditie komt daar vandaan. Het genre is bekend geworden door de mijnwerkers, die voor hun plezier naast hun werk brassmuziek maakten. De stichter van het Leger des Heils, William Booth, wilde de mensen bereiken met het Evangelie. Daarvoor gebruikte hij alle middelen die voorhanden waren. En het is heel praktisch bij straatevangelisatie; houten- of snaarinstrumenten zijn heel gevoelig voor veranderende weersomstandigheden. Brassinstrumenten zijn dat veel minder. Wat ik heel lekker vind aan brass, is het homogene geluid. Het koper en slagwerk klinken samen heel goed. En je kunt alle kanten op qua muziekstijlen. We spelen gedragen, maar ook jazzy, klassiek of heel uitbundig. En als begeleiding tijdens korpsdiensten is het een ideaal 'kerkorgel'. Het is heel fijn om mee te zingen met een brassband."

"Brass was dus vooral heel praktisch voor straat-evangelisatie."

“Het aantal openluchtconcerten dat we doen, loopt wel terug. Kijk, brassmuziek wordt niet meer zo hip gevonden. De nieuwe generatie krijgt zoveel muziek aangeboden. Als je niet bent opgegroeid met deze traditie, dan zie je misschien niet meer zo snel de schoonheid van brass. Maar ik daag iedereen uit om een keer een concert van de ASB bij te wonen. Dan laat ik zien ik hoe mooi het kan zijnl!"

Wat vind jij fijn aan brass?

"Naast dat het mijn passie is, geloof ik dat het mijn roeping is. God heeft me talent gegeven om muziek te kunnen schrijven en leiding te kunnen geven. Dan is het geweldig om dat tot Zijn eer te mogen doen. Want de muziek die we maken is gebaseerd op het evangelie en op de liederen van het Leger des Heils: geloofsliederen. Het is onze manier om God te aanbidden. Concerten geven is natuurlijk mooi, maar het komt regelmatig voor dat ik meer waarde hecht aan het begeleiden van een kerkdienst op zondagmorgen. Omdat je mensen begeleidt in het uiten van hun geloof en omdat je zelf ook bewuster met je geloof bezig bent dan tijdens een concert. Dat vergt toch een ander soort concentratie en focus."  

Olaf: "Daarbij geniet ik er echt van om met een club gelijkgestemden op een redelijk hoog niveau muziek te maken. We zijn ook een beetje het muzikale visitekaartje van het Leger des Heils, zowel in binnen- als buitenland. We worden regelmatig uitgenodigd door het Leger des Heils in het buitenland. Dan is het een voorrecht om op die manier ambassadeur te zijn van het internationale Leger."

Wat houdt het precies in om in de ASB spelen?

"Deel uitmaken van de band, dat vraagt wel iets van je. Alle orkestleden zijn ook heilssoldaat, dus belijdend lid van een korps. Je moet bovendien muzikant zijn in je eigen korps. Dat korps moet dan weer toestemming geven voor je lidmaatschap van de ASB, want het betekent dat je eens per maand elders een korpsdienst begeleidt. Tenslotte heb je een voorbeeldfunctie, dus moet je ook van zogenoemd onbesproken gedrag zijn. En dat staat nog los van het feit dat je gewoon een heel goede muzikant moet zijn."

Olaf: "Je speelt ook prachtige muziek met een hechte groep mensen, op de mooiste plekken. Denk aan Kerstfeest op de Dam en ons jaarlijkse Premier Brass Concert. Dat is een initiatief van een van onze vorige kapelmeesters. Het idee ervan is, om brassmuziek van binnen en buiten het Leger des Heils aan elkaar verbonden te houden. We maken tenslotte veel gebruik van elkaars muziek. Bij Premier Brass geven we met een van de Nederlandse top-brassbands een concert waarbij we een gerenommeerde gastsolist uitnodigen.”

Wat doet de band voor mensen van buiten het Leger?

“Sinds een paar jaar hebben we om het jaar een 'brassweekend' en proberen we een keer per jaar een open repetitie te organiseren. Iedereen die een brassinstrument bespeelt is bij deze activiteiten van harte welkom om samen met de ASB te musiceren. Op die manier motiveren we elkaar en werkt de muziek als bindmiddel binnen het Leger. De mensen die fan zijn van de ASB, zijn dat vaak niet alleen vanwege de muziek, maar ook vanwege de mensen en de manier waarop wij ons presenteren. Misschien wel juist daarom…”

Olaf: “Het belangrijkste is, dat we als Leger des Heils ons best doen om mensen in aanraking te brengen met het evangelie van Jezus Christus. Dat doen we op allerlei manieren en brassmuziek is daar een van. Ik geloof nog steeds in de kracht van brassbands als middel om te evangeliseren, en als waardevolle onderafdeling van een korps van het Leger des Heils of – in het geval van de ASB – als visitekaartje en ambassadeur van het Leger des Heils in Nederland.”

Bekijk en luister allerlei concerten van de Amsterdam Staff Band op hun eigen You Tube-kanaal of bezoek Olaf zijn website.