Mooie woorden | zalig

Een ode aan het woord 'zalig'. Want wat betekent het?

Gepubliceerd: 29 augustus 2018 in Geloven Tekst: Willemijn de Jong Beeld: Madame Forêt

Mooie woorden | zalig

Een ode aan het woord 'zalig'. Want wat betekent het?

Gepubliceerd: 29 augustus 2018 in Geloven Tekst: Willemijn de Jong Beeld: Madame Forêt

Sommige woorden worden bijna nooit meer gebruikt. Maar ze zijn toch héél mooi. En je kunt ze moeilijk vervangen door een ander woord, want dat heeft dan minder lading, of het betekent nét iets anders.

Zulke woorden verdienen een ode. Zeker als het woorden zijn die iets te maken hebben met het hogere. Met de dingen die er echt toe doen. Of met God.

Het derde woord waar ik een ode aan geef is: ZALIG. Een mooi woord, maar het wordt op heel verschillende manieren gebruikt. Wat betekent het nu precies?

Dronken

Zalig zeg je als de spaghetti heerlijk smaakt, als je op het hete strand een boek aan het lezen bent en er trekt een zacht briesje over, als je vrouw je vermoeide voeten masseert. Maar de Paus verklaart ook mensen zalig, en als je oom is overleden kun je hem ‘Ome Jan zaliger’ noemen. Toch raar om dingen die fantastisch zijn, én heilige mensen én de dood zalig te noemen… 

Eens even kijken wat synoniemen.net over het woord zegt. In de woordwolk wordt zalig zelfs verbonden met dronken. Maar inderdaad ook met heilig, gezegend, lekker, gelukkig, overheerlijk of smakelijk. Wat hebben die woorden met elkaar en wat juist niet?

Ik vroeg een paar mensen naar hun associaties:

Of het nu over eten gaat of een bepaalde ervaring, zalig is iets heel groots. Iets is niet gewoon heerlijk of lekker, maar de grootst mogelijke heerlijkheid. Christenen geloven dat het leven na dit leven: de mooie versie is van onze huidige realiteit. Er zal in de hemel geen pijn, verdriet of zonde meer zijn. Mensen die zijn overleden en bij God in de hemel mogen zijn, zijn dus letterlijk in de zaligheid: op de best bestaande plek. Jezus moest aan het kruis sterven om die hemel voor mensen te kunnen verdienen. Als je dus gelooft in God, ben je 'zaliggemaakt' of gered. Op die manier komen al de betekenissen van 'zalig' bij elkaar. 

Zaligsprekingen

Jezus heeft in zijn leven op aarde acht 'zaligsprekingen' gedaan. Uitspraken over welke mensen er werkelijk zalig zijn. De dingen die Hij hier aanhangt, zijn niet de dingen die mensen normaal gesproken als gelukkigmakend zouden zien. Maar de logica van God is een andere dan die van mensen. Misschien was dat wel de grootste boodschap aan Jezus aan de wereld: De realiteit van God, de Bovennatuurlijke, is anders dan onze realiteit. De zaligsprekingen van Jezus gaan als volgt:

Zalig zijn de armen van geest; want hunner is het Koninkrijk der hemelen.
Gelukkig wie nederig van hart zijn, want voor hen is het koninkrijk van de hemel.

Zalig zijn zij die treuren; want zij zullen vertroost worden.
Gelukkig de treurenden, want zij zullen getroost worden.

Zalig zijn de zachtmoedigen; want zij zullen het aardrijk beërven.
Gelukkig de zachtmoedigen, want zij zullen het land bezitten.

Zalig zijn zij die hongeren en dorsten naar de gerechtigheid; want zij zullen verzadigd worden.
Gelukkig wie hongeren en dorsten naar gerechtigheid, want zij zullen verzadigd worden.

Zalig zijn de barmhartigen; want hun zal barmhartigheid geschieden.
Gelukkig de barmhartigen, want zij zullen barmhartigheid ondervinden.

Zalig zijn de reinen van hart; want zij zullen God zien.
Gelukkig wie zuiver van hart zijn, want zij zullen God zien.

Zalig zijn de vreedzamen; want zij zullen Gods kinderen genaamd worden.
Gelukkig de vredestichters, want zij zullen kinderen van God genoemd worden.

Zalig zijn zij die vervolgd worden om der gerechtigheid wil; want hunner is het Koninkrijk der hemelen.
Gelukkig wie vanwege de gerechtigheid vervolgd worden, want voor hen is het koninkrijk van de hemel.

Met deze zaligsprekingen wordt ons begrip van ultiem geluk op de proef gesteld: waar word je als mens écht gelukkig van? Wat is échte zaligheid? Dat is geen lekkere taart of een heerlijke plons in de warme zee. Echt gelukkig worden we als het goed zit in ons hart. En volgens Jezus en de Bijbel is dat: in vrede met God, los van onze omstandigheden.

Wil je zalig worden?

Wat denk je dat jou zalig zal maken, naar de manier waarop Jezus erover spreekt?