Margreet is overleden

“Als ik steentje voor steentje de muur kan afbreken en ik zie de mens achter die muur, dan doet dat iets met mij.” Renske Stout (27) is verpleegkundige en werkt bij de OGGZ Wijkverpleging van het Leger des Heils. Zij werkt ambulant en bezoekt vaak mensen die geen hulp of zorg accepteren. Het is zaterdagmiddag half vier als ik bij Renske in de auto stap. Ze begint haar dagelijkse ronde, route B. Nog niet zo lang geleden zou ze nu langs Margreet gaan om daar medicatie te geven en Margreets steunkousen uit te doen. Maar helaas is ze een paar weken geleden overleden.

Gepubliceerd: 05 april 2019 in Samenleving Tekst: Evelien Kremer Beeld: Evelien Kremer

“We kwamen best al een tijdje bij Margreet over de vloer, maar wisten weinig over haar. Ze leefde eigenlijk constant in een psychose en haar belangrijkste hulpvraag was medicatie verstrekken en steunkousen aandoen. Ons contact met haar was fijn, maar niet diepgaand. Soms, tussen de handelingen door, vertelde ze weleens wat. Margreet had veel gereisd en werkte ooit in de tropen. Als je dan soms verder door ging vragen, voelde je haar grens. Als de handelingen dan klaar waren, liep ze vriendelijk voor je uit naar de deur en had je geen andere keuze dan te vertrekken.”

Elke dag een vast patroon
“Het bijzondere was wel dat ze collega’s echt kon missen, als ze die een tijdje niet had gezien. We werken met een team van twaalf collega’s, maar ze kende iedereen bij naam. Daar blijkt wel uit dat hoe ernstiger het zorgmijdende gedrag is, hoe hechter de band als je eenmaal ingang hebt weten te vinden. Ondanks haar psychose, kon Margreet zich toch redelijk staande houden. Ze leefde elke dag volgens een vast patroon. Elke ochtend had ze een uitje, bijvoorbeeld naar de stad of koffiedrinken in de kerk. Iedere middag ging ze naar de winkel voor haar boodschapjes, weer of geen weer. Ze haalde standaard een opwarmmaaltijd, die ze dan tussen de middag opat. De huisarts had haar speciale drankjes voorgeschreven, waardoor ze toch nog genoeg voedingsstoffen binnen kreeg. Op zondag ging ze altijd naar de kerk. Tijdens haar begrafenis hoorden we dat Margreet twee kinderen had. Iets wat ze nooit aan ons verteld heeft. Ook hoorden we dat ze in de kerk altijd naast hetzelfde gezin zat. Toen Margreet ergens hardop voor mocht bidden, bad ze met de vraag of dit gezin altijd naast haar mocht blijven zitten”.

Goede samenwerking essentieel
“Een goede samenwerking met verschillende organisaties, zoals de GGZ, bewindvoerders en verslavingszorg, is essentieel om ons werk voor zorgmijders goed te kunnen doen. OGGZ Wijkverpleging is ook ‘bemoeizorg’. Dat betekent dat wij naar de hele mens kijken. Zowel fysiek en emotioneel als sociaal. Logisch natuurlijk, want we brengen veel tijd door met cliënten en praten over van alles. Onze kracht is echt de laagdrempeligheid waarmee wij onze cliënten benaderen. Uiteindelijk leert de cliënt je hoe je je werk moet doen, dat vind ik zo mooi. Wij moeten vooral goed observeren en signaleren. Door onze manier van werken zou het vaak zelfs beter zijn dat wij de coördinerende rol hebben in de zorg, het aanspreekpunt zijn tussen alle organisaties, maar helaas is dat nu nog niet altijd het geval.”

‘Jullie betekenen veiligheid voor mij’
Tijdens haar route neemt Renske mij mee naar twee cliënten. Ze verstrekt medicatie, maakt eten klaar en neemt de tijd voor een praatje. Ondertussen kijkt ze ook naar de psychische gesteldheid. Een van haar cliënten is Siegfried. Hij geeft Renske bij binnenkomst een lijst met prachtige tekeningen. “Het is voor jullie kantoor en het heeft ook een betekenis. De muur die je ziet, dat betekent veiligheid, dat zijn jullie voor mij. En de vlinders, dat is de vrijheid die ik nu voel. Doordat jullie er zijn, voel ik mij vrij om uit te vliegen.”

‘Ik trof hem dood aan…’
Renske vertelt iets over het moeilijkste wat ze heeft meegemaakt:“Ik ging tijdens mijn ronde naar een cliënt, maar toen ik aanbelde deed hij niet open. Zonder erbij na te denken ging ik vervolgens via de achterdeur naar binnen. Ik dacht dat hij vast ergens met een gebroken heup zou liggen. Ik had er geen seconde bij nagedacht dat hij dood zou kunnen zijn. Maar helaas was dat wel zo. Ik trof hem dood aan in bed. Achteraf bleek dat hij al vier dagen dood in huis had gelegen. En dat was geen fijn gezicht. En die geur, die is echt niet te omschrijven. Het heeft een tijdje geduurd voordat dat beeld van mijn netvlies was. Het enige wat je dan kunt doen, is er veel over praten. Dat heb ik ook gedaan. Natuurlijk met collega’s, maar ook thuis. Achteraf ben ik eigenlijk heel blij dat ik hem heb gevonden, anders had hij er misschien nog wel langer gelegen, dat vind ik zo’n naar idee.”

Merken dat je wat kunt betekenen, is geweldig
Ondanks moeilijke dingen in haar werk, krijgt Renske er ook veel energie van. “Contact met mensen, dat vind ik geweldig. Dat je merkt dat je echt wat kunt betekenen, al is het soms met hele kleine dingen. Vaak worden cliënten als moeilijk bestempeld, maar dat blijkt vaak heel erg mee te vallen. Pas als je dingen gaat verwachten, dan komen mensen in de weerstand. Ik kan mij dat ook goed voorstellen. Mensen zijn zo divers, iedereen heeft kwaliteiten. En humor blijft vaak ook onontdekt, dat is ontzettend jammer. Als je steentje voor steentje de muur kunt afbreken en je ziet de mens achter de muur, dan doet dat iets met mij. Dat betekent dat je zijn of haar vertrouwen hebt gewonnen. Wat ook veel impact op mij heeft, zijn de hele persoonlijke verhalen die mensen aan mij vertellen over hun leven. Aan mij… Terwijl ik maar gewoon een verpleegkundige ben. Dan voel ik mij echt bijzonder.”

Zorgmijder

Nog even over Margreet. Achter het overlijdensbericht van Margreet Krebbers gaat een heel verhaal schuil. Navraag bij de bewindvoerder die de advertentie plaatste, leert ons dat Margreet een zogenaamde zorgmijder was. Ze had hulp nodig, maar accepteerde deze alleen omdat ze een opgelegde verplichting had. Sinds een jaar of twee regelde de bewindvoerder haar financiën. Margreet kreeg veel steun vanuit de kerk waar ze wekelijks naartoe ging en daarnaast ontving ze hulp van de OGGZ Wijkverpleging van het Leger des Heils. Wil je meer weten over deze manier van hulpverlening? Kijk dan hier.