Leren van paarden

Dieren inzetten om te leren omgaan met je problemen. Strijdkreet sprak af met Carola Duinkerken, die mensen coacht met behulp van paarden. Hoe werkt paardencoaching?

Gepubliceerd: 25 oktober 2017 in Geluk Tekst: Willemijn de Jong Beeld: Madame Forêt

“Kom maar hier staan”, zegt ze. We staan in een klein weilandje in Lunteren, omgeven door hoge bomen, in de zachte ochtendzon. Carola zet me tegenover twee prachtige paarden, een lichtbruine en een donkerbruine. Rond de paarden rent een bordercollie. Carola stuurt de hond aan de kant en geeft me mijn eerste opdracht. Gewoon in de buurt van de paarden gaan staan. Zelf doet ze een paar stappen naar achteren. Ik sta voor de grote, prachtige dieren. Ik steek mijn hand uit. De paarden zetten allebei een paar stappen naar mij toe. Ze snuffelen wat, laten zich aaien, en gaan dan grazen. “Nou, ze vinden me niet zo interessant”, zeg ik tegen Carola. “Waarom denk je dat?”, vraagt ze. “Ze gaan gewoon grazen alsof ik hier niet sta”, antwoord ik. “Dat betekent dat ze zich op hun gemak bij je voelen. Ze hebben wel degelijk door dat jij op minder dan een meter afstaat staat. Maar je bent toegelaten tot de kudde. Ben je voor mensen ook erg benaderbaar en vertrouwd?”

Paarden oordelen niet

Carola laat een paar voorbeelden zien van hoe zij mensen coacht met behulp van haar paarden. Waarom gelooft ze dat deze manier van coachen soms beter werkt dan praten in een kamertje bij de psycholoog? “Praten helpt heel goed, hoor. Maar zo’n sessie met paarden is vaak onderdeel van een proces dat je bij een coach of psycholoog meemaakt. Het kan namelijk op een hele andere manier inzichten geven. Ik had jou toen je hier aankwam ook wel kunnen vertellen dat je benaderbaar op mij overkomt. Daar heb ik die paarden natuurlijk niet echt voor nodig. Maar door letterlijk te zien gebeuren wat je effect is op deze dieren, beklijft het veel beter. Paarden liegen niet. En ze oordelen niet over wat je uitstraalt of doet. Het enige wat de paarden doen is je non-verbale gedrag spiegelen. Ik merk dat dat mensen vooruit kan helpen.”

Oefenen met je uitstraling

Carola is coach bij CHDM, een christelijke organisatie voor coaching en training. “Paardencoaching helpt als je een concrete vraag hebt. Die kan gaan over je relaties met anderen, zowel met je partner of bijvoorbeeld een collega. Er komen hier tieners, gezinnen, teams, mensen in hun eentje, maar ook schoolklassen met een coachvraag. Dieren helpen dan met het reflecteren op situaties waarin je samenwerkt of waarin je juist een grens moet aangeven. Ik zie hier mooie dingen gebeuren, ook met mensen die in eerste instantie bang zijn voor het paard. Een paard is veel beter in staat dan een mens om aan te voelen wat hij aan jou heeft. Je bent je vaak niet bewust van wat jij uitstraalt, maar een paard reageert daar heel sterk op. Een paardencoach helpt je om die signalen dan om te zetten naar nieuw gedrag. We proberen verschillende dingen uit, en merken hoe het paard daarop reageert. Eigenlijk is het op een hele fijne, niet veroordelende manier oefenen met je uitstraling.”

“Tijdens elke coachingssessie oefenen we met contact maken en leiden. Ga je naast een paard staan of voor hem? Ben je gestrest of juist heel rustig? Accepteert het paard jouw leiding, of neem je niet genoeg tijd om zijn vertrouwen te winnen? Juist in groepsverband, en bijvoorbeeld in je familie, kun je heel duidelijk structuren herkennen van hoe jij met andere mensen omgaat. Een paard is een kuddedier, en zal dus altijd proberen de atmosfeer in een groep goed te houden. Als de verhoudingen scheef zijn, of men reageert niet goed op elkaar tijdens een opdracht, dan wil het paard de harmonie herstellen. Het is echt anders als je daar in een kamertje met elkaar over praat, dan het in de praktijk zien gebeuren en daar constructief mee te oefenen.”

Een ervaring om aan terug te denken

Zou je een trainingssessie met een paard misschien ook beter onthouden dan een gesprek? “Ja, dat helpt natuurlijk ook wel mee,” zegt Carola. "Voor veel mensen is dit gewoon een heel andere manier, en een ervaring waar ze vaak aan kunnen terugdenken. Als ze dan terug zijn op de werkvloer en de situatie die ze hebben geoefend met het paard voor zichzelf visualiseren, kunnen ze gemakkelijker hetzelfde gedrag kiezen als hier in het weiland.”