"Ik wil een voorbeeld zijn in imperfectie"

Marit is geboren met maar één hand. Ze wil graag meer acceptatie voor mensen met een handicap.

Gepubliceerd: 23 maart 2017 in Leven Tekst: Willemijn de Jong Beeld: Margriet Alblas

“Ik kan alles met mijn ene hand; ik kan me niet voorstellen hoe het zou zijn om twee handen te hebben. Wat ik vervelend vind aan mijn handicap is dat ik me altijd anders heb gevoeld dan de rest. Ik zou graag willen dat er meer acceptatie komt van mensen met een handicap.” Om daaraan bij te dragen deed Marit mee met een modellenwedstrijd van het merk S. Oliver, waarmee ze een bekend gezicht werd. Een bekend gezicht met een handicap.

Stoer litteken

Er zijn bijna 2 miljoen mensen met een handicap in Nederland. Toch zie je gehandicapte mensen vooral in het straatbeeld, en niet op papier of een scherm. Marit: “Op tv, in tijdschriften, in modereportages; de mensen waar we naar kijken, zijn altijd volmaakt. Zeker fashionmodellen. Dan zie je een heel beperkt soort vrouwen en mannen. Als ik in een catalogus kijk, herken ik me niet. Je ziet nu gelukkig steeds meer dat mensen die net iets afwijken strijden om een plekje in die catalogus. Donkere modellen, vollere modellen. En modellen met een handicap”. Marit werkt zelf voor een bureau voor modellen die ‘anders zijn’. Niet dun, lang en symmetrisch. Het bureau heet Models of Diversity. “Er is ook een facebookgroep van deze modellen. Zo ken ik een jongen zonder been, en nog een meid zonder arm. Die doet het erg goed als model. En de jongen zonder been ook. Het gekke is: mannen met een gebrek worden nog vaker als model gevraagd. Een kerel met een litteken vinden we stoer. Een vrouw met een litteken smeren we vol make-up.”

Accepteren van jezelf

Het was niet altijd al Marits wens om model te worden. “Ik wil wél dat het normaler wordt om gehandicapte modellen te zien. Er is zoveel diversiteit in onze maatschappij! De meeste vrouwen kunnen zich niet identificeren met de vrouwen die nieuwe kleding aan hen showen. Zij slaan een tijdschrift open en denken: heel mooi, maar niet mij… Ik zie het als mijn levensdoel om vrouwen te inspireren. Ik wil graag een voorbeeld zijn in het niet-perfect zijn. Ik heb een hand minder, maar ben daar oké mee.” Niet dat dat altijd zo is geweest. “Zeker als tiener dacht ik vaak: als ik maar twee handen had, dan kreeg ik vast sneller een vriend. Ik was een meester in het verbergen van mijn missende hand. Soms kwamen mensen er pas bij een derde ontmoeting achter dat ik een hand miste. Ik was me er altijd heel erg van bewust. Maar ik wist ook wel: dat verbergen houd ik niet vol. Als ik mezelf blijf verstoppen, word ik helemaal niet gelukkig. Die hand komt er nooit aan, ik moet het accepteren. Dat gaat stapsgewijs, hoor. Maar het kan wel.”

Shockeffect

Het accepteren van diversiteit dringt volgens Marit ook steeds meer door in de modellenwereld. Zo gebruikte het modemerk Diesel in zijn campagne een model met de huidziekte vitiligo. "Er zijn twee groepen in de modewereld, die met afwijkende modellen werken. De ene groep is oprecht; zij is echt van mening dat er meer verschillende en ook meer realistische modellen moeten worden gebruikt. De tweede groep gebruikt modellen met een afwijking voor het shockeffect. Daarmee benadruk je juíst het anders-zijn; een model wordt een soort circusattractie. Maar ik denk dat we hier doorheen moeten, voordat we totale acceptatie van handicaps bereiken.”

Cultuur

Het veranderen van de modewereld is maar een begin. Mensen met een handicap worden overal behandeld als anders. “Dat mensen naar mijn arm zonder hand kijken, dat is logisch. Ik denk niet dat dat ooit zal veranderen. Maar Nederland is wat betreft gehandicapte mensen nog een vooruitstrevend land. Toen ik in Amerika was, merkte ik dat mensen heel gereserveerd op mijn handicap reageerden. Ze zijn daar heel makkelijk in het maken van contact, maar ze vroegen me nooit persoonlijk naar die arm. Hier in Nederland durven mensen dat wel. In Frankrijk krijg je veel privileges als gehandicapte. Je hoeft bijvoorbeeld niet in de rij te wachten voor het Louvre, terwijl ik dat prima kan met één hand. En als je in een rolstoel zit, mag je je auto in Parijs overal neerzetten; desnoods midden op straat. Dat is best prettig, maar je bent dan nog steeds zo overduidelijk anders dan de rest. In landen als Marokko of China doe je eigenlijk niet mee in de maatschappij en vindt iedereen je alleen maar zielig.”

Paralympics

Sinds kort volleybalt Marit met een volleybalteam voor de paralympics. “Het is een zitvolleybalteam. Ze spelen op hoog niveau, het is heel leuk om met hen te trainen. Maar niet alleen voor de sport. Toen ik bij deze groep kwam, merkte ik dat ik me voor het eerst niet anders voelde. Het niet hebben van een hand was er even niet meer, omdat iedereen iets had. Het was heel bijzonder om dat te voelen. Net als jij in je vriendengroep niet merkt dat je twee handen hebt, omdat iedereen dat heeft, was ik me hier ook niet bewust van mijn afwijking. Heel prettig.”

Accepteren door de maatschappij

Marit ziet zowel in de modewereld als de maatschappij een verschuiving van het accepteren van diversiteit. “Dat zie je aan de populariteit van blogs. Gewone meiden showen daar kleding die hen goed staat. Daar kun je jezelf in terugzien. We denken meer: wat is mooi bij míj? Wat past bij míj?” Handicaps blijven een heikel punt, denkt Marit. “Wat gebeurt er als we straks al voor de geboorte kunnen zien of ons kindje een handicap heeft? Worden alle kindjes die net als ik een arm missen, dan geaborteerd?

Je kunt kinderen met het downsyndroom nu al aborteren. Straks kunnen mensen over jouw kindje zeggen: ‘dat hoeft toch niet meer tegenwoordig’. Dan word je een selecte groep die er zelf voor heeft gekozen. En de extra zorg misschien zelf ook maar moet gaan betalen. Daarbij: mensen krijgen ongelukken, en dus zullen gehandicapte mensen blijven bestaan. Maar als je straks nog maar zo’n klein groepje bent vanwege die voorselectie, wat doet dat dan met je bestaansrecht? Ik vind dat er mensen moeten opstaan die zeggen: zo willen we als mens niet zijn. Een maakbare wereld is echt geen paradijs. Imperfectie hoort erbij. Imperfectie maakt ons mens.”