Hoe vrouwen vallen voor een mensenhandelaar

“Beter een slaaf in Nederland, dan vrij zijn in Moldavië.” Dat is wat vrouwen denken die door een mensenhandelaar worden verleid en naar Nederland gebracht om daar te worden uitgebuit in de seksindustrie. Galina Ketroy is vice-voorzitter van de Europese Taskforce Anti-Human Trafficking van het internationale Leger des Heils. Al duizenden vrouwen heeft ze voorgelicht en geprobeerd ervan te weerhouden om in de val van gedwongen prostitutie te lopen. Maar het is dweilen met de kraan open, vertelt ze.

Gepubliceerd: 12 oktober 2018 in Recht Tekst: Willemijn de Jong

Hoe vrouwen vallen voor een mensenhandelaar

“Beter een slaaf in Nederland, dan vrij zijn in Moldavië.” Dat is wat vrouwen denken die door een mensenhandelaar worden verleid en naar Nederland gebracht om daar te worden uitgebuit in de seksindustrie. Galina Ketroy is vice-voorzitter van de Europese Taskforce Anti-Human Trafficking van het internationale Leger des Heils. Al duizenden vrouwen heeft ze voorgelicht en geprobeerd ervan te weerhouden om in de val van gedwongen prostitutie te lopen. Maar het is dweilen met de kraan open, vertelt ze.

Gepubliceerd: 12 oktober 2018 in Recht Tekst: Willemijn de Jong

Het probleem
“De meeste vrouwen denken aan het nu, en hun huidige miserabele situatie. Als je aan het overleven bent, in een land met grote armoede, grotendeels verwoeste huizen, geen verwarming, geen werk – dan ben je aan het overleven. Ze denken niet na over de consequenties en ze wíllen de man die hen verhandelt geloven. Omdat de meeste meiden niet echt eigenwaarde hebben, zien ze zichzelf niet eens als slachtoffer.”

Niet ons probleem
“Toen ik onlangs in Amsterdam was, zag ik de andere kant van het verhaal van waar ik aan werk. Het viel me op dat in Nederland de houding tegenover de vrouwen in de prostitutie heel laks is. Men gaat er maar vanuit dat ze daar wel vrijwillig zullen staan. Ze zien de situatie van deze meiden niet als hun probleem. Ik zou de mensen in Nederland op willen roepen om daar eens over na te denken. Wat als zo’n meisje familie van je was. Zou je dan ook niet willen dat iemand zich over haar ontfermde? Daarom is het heel goed dat het Leger des Heils in veel landen actief is. We werken vaak onderling samen om een vrouw te helpen uit zo’n situatie te komen. Maar het is niet makkelijk, er is nog veel te winnen. En dat begint met mensenhandel als een internationaal probleem te zien. Een probleem van armoede.”

Afhankelijk
“De oorzaak van waarom meisjes in de gedwongen prostitutie raken en ook niet terug willen keren, is dat de situatie in Moldavië ronduit slecht is. Ze kunnen hier geen toekomst opbouwen. Veel meisjes hebben geeneens onderwijs gehad. Dus ze hebben bijvoorbeeld niet de kans om hier kapster te worden. Ze dromen van een baan in West-Europa, al is het maar schoonmaakster of bediende. Ook hebben ze onrealistische ideeën van hoe het in andere landen is. Als mensen succesvol naar Griekenland verhuizen en daar een mooi leven opbouwen, komen ze ook weleens terug naar Moldavië, om te pronken met hun succes. Dat is wat de meiden hier zien van het buitenland. Omdat ze willen geloven wat de handelaar aan hen vertelt, gaan ze ook akkoord met zijn voorwaarden. Hij vertelt dat het niet legaal is wat hij doet en ze daarom moeten doen wat hij zegt. Dat hij alleen zo geld voor hen kan regelen. Ze vertellen er meteen bij dat zij gevaar lopen als ze iets verklikken. Doordat de meiden geen zelfvertrouwen en geen kennis hebben, kun je hen gemakkelijk van alles wijsmaken. Ze zitten volkomen in een afhankelijkheidssituatie.”

Geen vragen
“Twee jaar geleden heb ik een test gedaan onder de meiden die naar mijn cursus kwamen. Ik liet een mannelijke collega van mij een verhaal aan hen vertellen. Over zijn buurman die nu een boerderijtje in Italië had waar hij een aantal werknemers nodig had. Hij vertelde dat ze hem na de sessie konden bellen als ze in Italië wilden komen werken. Van alle meiden reageerde 99 procent op dat aanbod. Ze stelden niet eens vragen. Zo wanhopig zijn ze om te vertrekken uit Moldavië. Hierna vertelde ik hen uiteraard dat het een test was en wat de realiteit zou zijn als ze voor zo’n aanbieding zouden vallen. Maar de meeste meiden vallen er alsnog voor. Ik kan me dat ook voorstellen. De meeste van hen zijn al sinds hun jeugd genegeerd, misbruikt en mishandeld. Als je mensenhandel wilt bestrijden, moet je de oorzaak bestrijden van waarom mensen hier weg willen.”

Geen werk
“Wat ik doe is preventie. Ik vertel de meiden wat er gebeurt als ze voor een handelaar vallen, en waar ze terecht kunnen in het land waar ze belanden. Ik leg ze uit dat de posters die op straat hangen met ‘banen’ en telefoonnummers nep-advertenties zijn. Ik probeer hun houding tegenover die aanbiedingen te veranderen. Ik leg hen uit dat als ze in het buitenland belanden, ze de politie kunnen vertrouwen en hun verhaal daar kunnen doen. En ik leg uit dat 16 uur per dag verkracht worden voor een paar centen, geen werk is. Toch werkt dat niet zo goed. In vergelijking met wat ze in Moldavië verdienen zal het altijd meer zijn. Daarbij: Moldavië is een klein en traditioneel land. Er hangt veel schaamte om seks heen. Handelaren maken daar gebruik van, ze dreigen dat ze aan de familie van de meisjes zullen vertellen dat ze seks verkopen.”

Blijven
“Maar ook vrouwen die onder hun pooier vandaan komen en in Nederland mogen blijven, keren de prostitutie niet vaak de rug toe. Hun zelfbeeld is zo laag dat ze niet geloven dat ze iets anders kunnen. Ze komen eens in de zoveel tijd terug naar Moldavië en doen daar net alsof ze ander werk doen. Op die manier geven ze jongere meisjes weer het idee dat het kan – werken als een 'model' in Nederland.”

Niet haar droom
Volgens Galina is haar preventieve werk niet genoeg om de toevoer van slachtoffers van gedwongen prostitutie te stoppen. “Er moet worden geïnvesteerd in het onderwijs hier. Dan kunnen mensen in Moldavië een menswaardig bestaan opbouwen. En mensen moeten stoppen met het kopen van seks in landen als Nederland. Waarom denk je dat mensenhandel zo lucratief is? Ook al voelt het voor veel van deze vrouwen als een eigen keuze, het ís niet haar droom om seks aan mannen te verkopen. Ze is gedwongen door haar situatie, en mannen maken daar schaamteloos misbruik van.”