Het echte geld is liefde

Lans Bovenberg wordt gezien als één van de meest toonaangevende Nederlandse economen van dit moment. De CDA-politicus en professor op de Universiteit van Tilburg ziet zichzelf echter meer als “geliefd kind van God”. Geld is volgens de topeconoom niet de motor van deze wereld…

Gepubliceerd: 26 september 2016 in Liefde Tekst: Willemijn de Jong

“Geld is een instrument om processen gaande te houden, maar de motor van deze wereld is liefde. Als een rijke man op zijn sterfbed ligt, denkt hij niet aan al het geld dat hij heeft verdiend en verzameld. Heeft hij liefde ontvangen en gegeven?  Dat is namelijk de schat waar iedereen naar snakt: echte liefde. Geld is hooguit een middel om liefde te geven en zo gelukkig te worden. Zo staat het in de Bijbel: je doet er verstandig aan  hard te werken zodat je kunt uitdelen. Als je geld kunt gebruiken om andere mensen blij te maken, dient het een goed doel.”

"Als je je zekerheid in je geld zoekt, is angst vaak je drijfveer.”

Waarom focussen veel mensen dan toch op harde euro’s?
“Ik denk niet dat mensen graag veel geld willen hebben. Ze willen status, ze willen waardevol zijn – en status kun je in deze wereld wel kopen. Maar achter die hunkering naar status zit een hunkering naar liefde. Als mensen niet beseffen dat liefde gratis is, dat God van je houdt – ook als je niets presteert en dingen fout doet -- verliezen ze zich vaak in het middel. Ze zetten hun vertrouwen op hun geld. Daarvan zegt God dat het niet goed voor je is. In de Bijbel wordt geld daarom ook als afgod gezien. Als je je vertrouwen op geld zet, maak je het tot je god. Veel mensen zijn bang en stellen hun vertrouwen op geld omdat ze niet weten dat God voor hen zorgt. In de Bijbel staat liefde niet tegenover haat. Het staat tegenover angst. Volmaakte liefde sluit angst uit. Als je in God gelooft, hoef je niet bang te zijn. Als je je zekerheid in je geld zoekt, is angst vaak je drijfveer.”

Was de finaniciële crisis dan eigenlijk een identiteitsprobleem?
“Ja, veel mensen zijn nu bang voor verlies. Als geld je zekerheid geeft, wat gebeurt er dan met je als je minder geld hebt? Dat is eng. En wat ben je nog waard als je minder geld verdient? Waarderen mensen mij dan nog wel? Eigenlijk is dat tragisch: je vertrouwen stellen in zoiets onbetrouwbaars als geld. Maar onze prestatiemaatschappij lokt wel uit dat we onze identiteit halen uit ons bezit en onze verdiensten. Dus willen we veel geld verdienen en ons bezit vergroten om te laten zien dat we waardevol zijn. Terwijl het andersom is. Je bent al iemand: gratis en voor niets! Een geliefd kind van God en dús waardevol. Van daaruit kun je dingen doen en presteren. Dat haalt de hele kramp weg.”

Hoe moeten we ons geld dan verantwoord gebruiken? Op de bank zetten of het laten rollen?
“Dat kan een econoom niet voor jou beslissen. De economie gaat altijd in golfbewegingen. Periodes waarin mensen te veel uitgeven, worden afgewisseld door periodes waarin mensen te weinig uitgeven. Het gaat om de balans. We hebben te lang te veel geld uitgegeven en daardoor hebben we nu minder. Maar door nu ons geld vast te houden, lossen we het probleem niet op. Niet te veel en niet te weinig uitgeven zou het beste zijn. Maar het verschilt per individu of geld sparen of uitgeven op dit moment het beste is. Je mag daarbij best eerst voor jezelf zorgen of bijvoorbeeld geld vasthouden voor de studie van je kind. Als het maar draait om liefde. Maar ik zou zeggen: Geef wat je over hebt aan anderen. Dat maakt jou uiteindelijk ook gelukkiger. En geld uitgeven is op dit moment ook nog eens beter voor onze economie.”

"Dat vind ik zo mooi aan het Leger des Heils. Geen geld, maar hulp geven waarmee mensen zelf hun verantwoordelijkheid weer kunnen pakken."

Met je geld liefde geven, hoe doe je dat?
“Als je je kind een boterham wilt geven, heb je geld nodig. Een ander voorbeeld: je helpt mensen niet door hen vis te geven, maar een hengel om mee te vissen. Dat vind ik zo mooi aan het Leger des Heils. Geen geld, maar hulp geven waarmee mensen zelf hun verantwoordelijkheid weer kunnen pakken. Omdat ze voor zichzelf kunnen zorgen, krijgen ze ook weer meer oog voor de ander. En ik geloof dat het mensen gelukkig maakt als ze zelf kunnen werken voor hun geld en kunnen uitdelen aan anderen. Daarmee is de cirkel weer rond. Je in mensen verdiepen en liefde geven is iets wat de overheid niet zo goed kan, voor de overheid ben je vooral een nummer. We leenden een hoop geld aan Griekenland, maar zien ze tegelijk als zondebok, ‘jullie hebben ons pijn gedaan’ Pas als we hen én geld én zelfrespect geven, gaan we resultaat zien. Alleen liefde en vertrouwen zal de Grieken helpen voortaan hun verantwoordelijkheid wél te nemen. En dat voorkomt weer dat ze ons in de toekomst nog meer geld gaan kosten.”

"Het is een win-win situatie. Je geeft aan anderen en daardoor krijg je ook veel terug."

Dat klinkt toch een beetje als uitdelen om er zelf beter van te worden?
“Het is een win-win situatie. Je geeft aan anderen en daardoor krijg je ook veel terug. Als je de wereld om je heen liefde geeft, beleef je daar zelf vreugde aan. Ik geloof niet dat christelijke liefde alleen zelfopofferende liefde is. Het is gezond om gericht te zijn op de beloning van geluk als je liefde geeft. In het Bijbelboek 1 Korinthiërs (hoofdstuk 13, vers 3) staat dat het mij zelf niets oplevert om mijn leven te geven, als het zonder liefde is. Jezus Christus vraagt ons om elkaar lief te hebben zodat we in zijn goddelijke vreugde kunnen delen (Johannes 15:11). Als je liefde geeft, krijg je ook veel terug. Geld is een prachtig instrument om liefde mee te geven. De liefde zelf is echter de échte schat – het echte geld – waar deze wereld om draait.”