‘Elke jongere hier komt waanzinnig tot bloei’

Faouzi Chihabi runt sinds 2009 Borgo d’Aneto, een restaurant en leerbedrijf aan de Rotterdamse Maas. Hij is als een vader voor de jongeren die hij begeleidt, misschien omdat hij zelf zijn vader nooit gekend heeft. “Ik wil hen helpen hun geluk te vinden, dat maakt mij ook gelukkig.”

Gepubliceerd: 28 januari 2019 in Samenleving Tekst: Wilfred Hermans Beeld: Evelien Kremer

“Mijn leeftijd? Op mijn paspoort staat ‘xx’ bij de dag en ‘xx’ bij de maand, en bij het jaar staat 1962. Ik ben dus 56. Geboren in een ontoegankelijk gebergte in Marokko, waar het qua burgerlijke stand en dergelijke niet zo goed geregeld was. Mijn verjaardag heb ik dus maar op 30 juni geprikt, lekker middenin het jaar. Nu ik ouder word, zie ik hoe belangrijk het midden is: daar raken de twee polen elkaar, dáár knettert het! Vroeger dacht ik: pas als je uitersten opzoekt, merk je dat je leeft. Living on the edge! Ik deed dat door te feesten. Maar dan ben je wel heel eenzijdig bezig en ga je aan jezelf voorbij; juist in het midden zie je de veelzijdigheid van het leven.” 

Gods vaderschap 
Faouzi ging al op zijn zestiende uit huis. Twee jaar later werkte hij als autoreparateur. “Toen was ik al met voedsel bezig, maar dan vooral als middel om er goed uit te zien. Op smaak lette ik niet, als het maar gezond voor me was. Ik ben in de Koran geschoold, dus had altijd al een godsbesef, maar pas op mijn 23e kwam ik tot bekering: een goede vriend gaf mij een Bijbel en ik wilde weten waarom hij daar zó enthousiast over was. Toen ik in de Bergrede las hoe Jezus over God als Zijn Vader sprak, ging het licht aan. Vooral Mattheüs 6 sprak me aan, waar God zegt: ‘Zoek eerst Mij, dan zorg ik voor de rest. Waarom zou je bezorgd zijn over wat je aantrekt, wat je eet? Kijk eens hoe Ik voor de mussen zorg’. Dat sloeg in als een bom. Al vroeg moest ik voor mezelf zorgen, maar opeens begreep ik: er wórdt voor mij gezorgd!” 

“Ik voelde de warmte van Gods vaderschap en kon niet meer ontkomen aan de trekkracht van Zijn liefde. Misschien speelde mee dat ik mijn eigen vader nooit gekend heb, en mijn moeder pas sinds mijn vijftiende; een oom en tante hebben zich opgeworpen als mijn ouders. Misschien dat ik me ook daarom als een vader opstel voor de jongeren met wie ik werk.”

‘Tijdens het samenspel met de jongeren ben ik de gelukkigste man op aarde’

Thuisgevoel 
“Ik heb nooit zoiets als een thuisgevoel gekend. Dat kwam pas op mijn 33e, toen ik na mijn studie in Nederland terechtkwam. Ik zat in Amsterdam op een terras en zag hoe mensen met elkaar omgingen. Opeens realiseerde ik me: hier ben ik thuis, wat een fijn gevoel!”  

Mis je je eigen vader weleens? Iemand die zegt hoe trots hij is op wat je hebt bereikt? “Nee. Misschien helpt het dat ik getrouwd ben en zelf vader van een dochter van 23 ben. Wel heb ik grote behoefte aan diepe vriendschappen, en die heb ik gelukkig. Maar nee, ik mis geen vader die zegt hoe trots hij is op hoe ik dit restaurant run. Met het woord trots heb ik sowieso niets. Hoe kun je trots zijn als je sterk ervaart dat alles je is gegeven? Ik ben alleen maar dankbaar.”

Waarom ben je een leerbedrijf begonnen? “Mijn toenmalige compagnon en ik ontdekten door met jongeren te werken dat als zij meer ondernemingsvaardig worden, hun zelfredzaamheid groeit. Ongeveer acht van de tien willen graag een eigen zaak starten, alleen nemen docenten die wens vaak niet serieus. Het onderwijs sluit ook niet aan op het ondernemerschap, die optie wordt meestal niet eens genoemd. Wij willen hun ondernemerszin juist aanwakkeren.”

“Onze jongeren worden weleens probleemjongeren genoemd, maar dan doe je alsof ze niet voldoen aan een norm, en waar halen wij die norm eigenlijk vandaan? Die is gebaseerd op een Jan Modaal die niet bestaat. De enige constante is dat onze jongeren graag met hun handen willen werken. Ik wil hen helpen hun geluk te vinden, dat maakt mij ook gelukkig. Hoe dat werkt? Dat geluk zit ‘m in die samenwerking, samen iets maken, samen bedienen. De onderlinge communicatie, zien dat ze dingen oppakken, elkaar vertrouwen – waanzinnig. Dat een leerling kookt en op eigen initiatief de afwasser leert hoe hij antipasti moet klaarmaken omdat het even te druk is; iemand die zonder mijn teken de gasten alvast het menu uitlegt. Tijdens dat samenspel ben ik de gelukkigste man op aarde.” 

Krom mensbeeld 
De rij succesverhalen van ‘zijn jongens’ is eindeloos, vertelt de chef-kok. “Er kwam hier een jongen werken die zichzelf totaal de vernieling in wilde helpen. Hij had zelfs al een zelfmoordpoging gedaan. Na een jaar bij ons heeft ‘ie zichzelf herontdekt. Hij is van het mbo naar het hbo doorgestoken. Een half jaar geleden belde hij me om te vertellen dat het goed met hem ging, hij wilde me graag spreken voor een afstudeeropdracht. Elke jongere hier komt waanzinnig tot bloei, ze zijn zwaar begaafd.”

‘We hebben de maatschappij dichtgetimmerd, er is geen schemerzone’

Je zei in een eerder interview: ‘Dat we niks met deze parels weten te doen, zegt meer over de maatschappij dan over deze jongens’. “Dat klopt. We hebben de maatschappij dichtgetimmerd. Je moet er maar net inpassen, er is geen schemerzone. De boodschap is dat je pas van waarde bent als je iets presteert, pas dan krijg je respect. Daar zit een krom mensbeeld achter, terwijl: het gaat niet om wat je doet, maar om wie je bent.” 

Na je bekering studeerde je theologie en werd je dominee. Waarom ben je daar na twee jaar mee gestopt? “Ik ben nu zó scheppend bezig… En scheppen heeft alles met liefde te maken. Hier kom ik tot mijn doel. Ik ben niet zo van het hoofd, liever maak ik wat de Schepper heeft gemaakt goed klaar voor mijn gasten om hen daarmee vervolgens te verwonderen. Mijn hoofd, hart en handen zijn nu volledig met elkaar in balans, dat geeft veel energie. Ik ben er heilig van overtuigd dat je een wezenlijk deel van Gods openbaring mist als je er niets met je handen bij doet, welk beroep je ook uitoefent. Ik preek niet meer, maar met mijn handen werken is pure meditatie, puur gebed, fantastisch.” 

Iets van wat God moet hebben ervaren toen Hij alles schiep? “Jazeker, helemaal, dát is het! ‘Hij had er plezier in’, staat er zelfs bij. Eén en al vreugde.”