"Boven de zestig begint het gegooi in de glazen"

DJ Tineke de Nooij van Omroep Max vertelt hoe zij het vindt om oud te zijn.

Gepubliceerd: 03 augustus 2015 in Samenleving Tekst: Willemijn de Jong

"Boven de zestig begint het gegooi in de glazen"

DJ Tineke de Nooij van Omroep Max vertelt hoe zij het vindt om oud te zijn.

Gepubliceerd: 03 augustus 2015 in Samenleving Tekst: Willemijn de Jong

1,2,3,4,5,6,7,8,9… Tieneke! Dat herkent bijna elke Nederlander van boven de veertig. Tineke de Nooij is 73 jaar. Maar ze zit haar pensioen niet uit in een seniorenappartement. Ze werkt als DJ bij radio 5 Nostalgia. Radio maken doet Tineke al sinds het begin van de jaren zestig, toen ze bij Radio Veronica begon als de eerste vrouwelijke DJ. Ze werd daarmee een boegbeeld voor de jonge, bruisende generatie. Echt jong is ze inmiddels niet meer. Hoe gaat Tineke om met ouder worden?

“Ik vind oud zijn helemaal niks. Vooral jonge mensen denken ‘ach leuk om ouder te worden’. Natuurlijk heeft oud zijn z’n voordelen: je kunt oma zijn, je bent wijzer geworden, je kunt meer relativeren, je hoeft niet meer zo… Maar om nou te zeggen: goh, wat vind ik het leuk om in de zeventig te zijn, nee. Ik realiseer me dat ik niet zoveel jaren meer heb. Als ik tot mijn vijfentachtigste kan doordraaien zoals ik nu doe, hoor je me niet klagen. Maar ik heb de knop wel omgedraaid: mijn man zit in een bejaardentehuis, gaat dementeren, is helemaal verlamd; ik vind het verschrikkelijk om zo oud te moeten worden.”

Ben je bang voor het einde, of voor wat er vlak voor het einde komt?
“Ik ben niet bang voor het einde. Wel voor het lijden dat je voor het einde nog krijgt. Maar nog niet eens zozeer het lijden. Het is meer de aftakeling. Ik heb een grote vrienden- en kennissenkring, omdat ik altijd in het volle leven heb gestaan en een groot gezin heb. Maar ik heb al zoveel mensen inmiddels begraven. Maar goed, dat zijn de nadelen. Er zijn natuurlijk ook genoeg voordelen aan mijn leeftijd.”

Je bent nog heel actief, is dat een manier om het ouder worden uit te stellen?
“Nee, dat is niet de reden dat ik nog werk. Ik houd er gewoon zoveel van, ik ben mijn hobby aan het beoefenen! Ik heb geen andere hobbies. Ik zit voor radio 5 Nostalgia, dat is de doelgroep die met mij is opgegroeid. Ik vind het leuk om voor hen een programma te maken. En lekker bezig te zijn!”

“Ik maak radio voor dezelfde mensen als ik het toen voor deed. Ze zijn samen met mij oud geworden.”

Er zijn wel veel mensen van jouw leeftijd eenzaam. Dingen ondernemen schijnt een goede remedie tegen eenzaamheid te zijn…
“Ik vind het buitengewoon tragisch dat er zoveel mensen eenzaam zijn. Maar het ligt aan die mensen zelf, hè. Waarom zijn mensen eenzaam? Dat komt omdat ze niet in staat zijn te communiceren. Vroeger hadden ze dan hun man of vrouw die de sociale contacten onderhield. Je kunt niet altijd terugvallen op je kinderen, die leiden ook hun eigen leven. En je man of vrouw kun je zomaar verliezen. Daarom is het belangrijk om je eigen vriendenkring of je eigen hobby te ontwikkelen als je nog jonger bent. Ik denk niet dat ik zelf ooit eenzaam zal zijn. Ik ben geen type om op visite te gaan, maar ik nodig wel vaak mensen uit bij mij thuis. Eigenlijk vind ik het nog een beetje te weinig, maar ik doe wel mijn best om contacten te onderhouden.”

“Ik ben een positief mens. Het valt mij op dat als je leeftijdsgenoten vraagt hoe het met hen gaat, je vaak de pijntjes te horen krijgt. ‘Een nieuwe heup, last van m’n hart, ik ben laatst naar de dokter geweest…’ Het is wel begrijpelijk dat ze dat vertellen, want boven de zestig begint het gegooi in de glazen. Maar je kunt ook focussen op wat je allemaal nog wel kunt.”

Als je jong bent, ben je vaak erg gefocust op wat nog komt: de toekomst. Ik kan me voorstellen dat iemand van 73 vooral achterom kijkt – want het mooiste is vast al geweest…
“Ik heb eigenlijk nooit zoveel vooruit gekeken. Ik wilde gewoon goed worden in mijn vak, ik wilde een geode moeder zijn. Ik heb een traumatische scheiding achter de rug. Ik heb het altijd heel jammer gevonden dat we dat niet tot een goed einde hebben kunnen brengen. Maar je kunt nauwelijks iets plannen in je leven. Natuurlijk kun je jezelf doelen stellen, maar er hoeft maar iets te gebeuren of alles verandert. Ik kijk ook nu bijna niet vooruit – ik moet er niet aan denken. De gedachte dat ik 85 zal zijn, vind ik verschrikkelijk!”

Een tienerjongen met kanker in de populaire film ‘A fault in our stars’ vind het moeilijkste aan doodgaan dat hij straks in de vergetelheid zal raken. Dat hij niets groots aan de wereld heft veranderd, geen held is geweest. Ben je bang om vergeten te worden?
“Ik heb een steen verlegd in de rivier… Dat is van Bram Vermeulen hè, dat prachtige gedicht. Daardoor stroomt die rivier ook anders. Ik denk dat ik dat gedaan heb, ik heb mijn stempel op de maatschappij gedrukt. Dat heb ik me nooit gerealiseerd, dat realiseer ik me nu. Dat is de verworvenheid van 73 jaar zijn; ik kan zien wat ik voor mijn generatie betekend heb. De laatste week van augustus heb ik radio gemaakt op het Veronica-schip. We hebben ooit, toen we begonnen, geschiedenis gemaakt op dat schip. Veertig jaar na dato komen daar honderden mensen naartoe, voor mij. Dan realiseer ik me wat voor impact ik heb gehad op die hele generatie. Dat is zo bijzonder! Het is maar goed dat we dat niet wisten destijds, want we deden maar wat. Maar ik ben eigenlijk best trots op wat ik gedaan heb met mijn leven.”

Toen een belangrijk onderdeel van de jonge generatie, maar nu een oude rot in het vak. Maakt het verschil?
“Nee, ik ben een bevoorrecht mens! Ik maak radio voor dezelfde mensen als voor wie ik het toen deed. Ze zijn samen met mij oud geworden. Ik werk niet voor niets voor Nostalgia. En doordat ik ouder ben, krijg ik ook meer respect van jongere mensen. Dat houdt me bij de les. Ook qua taalgebruik. Zij leren van mij en ik van hen. Het is leuk om veel te kunnen delen, als je zoveel ervaring hebt.”

Is het radiolandschap erg veranderd in de loop der jaren?
“O ja! Al was het alleen maar in het taalgebruik. We spraken zo keurig. We hadden de N’s hoog in het vaandel staan. Maakten onze woorden netjes af. Maar dat is inherent aan deze tijd. Kinderen zeggen nu ‘hè?’ in plaats van ‘wat zegt u?’. En al die schuttingtaal en dat vloeken op de radio! Daar ben ik ouderwets in hoor, daar ben ik niet blij mee. Kom nou toch, ze zouden het moeten verbieden. Misschien moet die bond tegen het vloeken weer eens teruggehaald worden.”

Mensen takelen af, maar de wereld gaat hard vooruit?
“Ja joh, alles gaat zo hard. Moet je nagaan wat voor veranderingen mijn generatie allemaal mee heeft moeten maken. Ons radiokanaal wordt ook digitaal, daar kan ik niks tegen doen, hoor. Vijftien jaar geleden deed ik interviews met mensen en dan vroeg ik: ‘kunt u zich voorstellen dat u een mobiele telefoon heeft?’
Ik moet steeds meer dingen navragen aan mijn kinderen. Hoe dingen met de tv werken, of instellingen te veranderen. Dan reageerden ze: ‘nee, ik kan me niet voorstellen dat ik op straat zou kunnen bellen.’ Vijftien jaar geleden, hè! Moet je nu eens op straat kijken. Ik moet steeds meer dingen navragen aan mijn kinderen. Hoe dingen met de tv werken, of hoe ik instellingen kan veranderen. Ik ben afhankelijk geworden van mijn kinderen, haha!”

Kun je je voorstellen dat leeftijdsgenoten zich overbodig gaan voelen? 
“Ik kan het me voorstellen, maar aan de andere kant: Nederland vaart wel bij de vrijwilligers. Als je het in je hebt, kun je je ook op hoge leeftijd nog nuttig maken in de maatschappij! Zeker als je in het werkzame leven hebt gezeten, als je specifieke dingen kunt: ga ermee aan de slag! Dat houd je jong van geest!”