Biologisch boeren: bewust bezig met eten

Joëlle boert biologisch. Samen met haar man runt ze boerderij Lindenhoff met zo’n 450 dieren. Ook horen er een zorgboerderij, moestuin, winkel, groothandel en restaurant bij haar onderneming – maar Joëlle is vooral boerin. Waarom vindt zij het zo belangrijk om goed voor haar dieren te zorgen? En heeft dat iets te maken met haar geloof in God?

Gepubliceerd: 03 november 2016 in Duurzaamheid Tekst: Willemijn de Jong Beeld: Margriet Alblas

Hoe kom je aan deze boerderij? “De ouders van Dirco, mijn man, vroegen hem om de boerderij over te nemen. Hij had tot zijn vijfentwintigste om te beslissen of hij dat deed. Dirco wilde wel, maar alleen als ik ook boerin wilde worden. Ik was net afgestudeerd in de Onderwijskunde, maar het leek me erg leuk. Eigenlijk ben ik er vrij naïef ingestapt. Ik heb gewoon ‘nou, oke’ gezegd. Ik wist niks van het boerenbedrijf. Maar de vader van Dirco is ook pas na vijfendertig jaar in het bedrijfsleven boer geworden. Hij begon Lindenhoff omdat hij tijdens zijn zakendiners vond dat hij geen kwaliteitsvlees kreeg. Toen dacht hij: ik word boer en ga vlees met garantie verkopen. Dat garantie betekent dan dat de mensen die vlees van zijn boerderij aten, wisten dat er goed gezorgd was voor de dieren.”

Is het anders om een biologisch bedrijf te hebben? “De vader van Dirco heeft altijd biologisch geboerd. Dus er was geen omslag ofzo, toen wij het bedrijf overnamen. Dat heeft hij trouwens heel goed gedaan. Er was vroeger nog helemaal geen markt voor biologisch vlees. Hij heeft het heel langzaam en zorgvuldig opgebouwd en daar plukken wij nu de vruchten van. Want tegenwoordig vinden veel meer mensen het belangrijk dat de koe die ze eten een goed leven heeft gehad, en goede voeding heeft gekregen."

Vind jij dat zelf ook belangrijk?
“Ik ben behoorlijk bewust opgevoed wat voeding betreft en ik heb het altijd heel normaal gevonden dat dat de norm was van onze boerderij. We weten niet beter. Toen ik samen met Dirco begon, vroeg ik me ook continu af: waarom doen we het eigenlijk zo en hoe kan het ook? Ik vind dat ik, nu we hier wonen, een duidelijke verantwoordelijkheid heb. Ik kies ervoor om vee te hebben; dat betekent dat ik verantwoordelijk ben voor de dieren en de kwaliteit van het vlees. Als je je erin verdiept, is het schrijnend om te zien hoeveel troep er in het eten zit dat we op onze borden krijgen. Mensen hebben eerlijke voeding nodig."

Wat bedoel je met eerlijk? “Met eerlijk bedoel ik dat het eten dat je verkoopt, precies moet zijn wat je zegt dat het is. Je mag het pas gezond noemen als je zéker weet dat het dat is. We proberen een tegenhanger te zijn voor al dat eten dat in de supermarkt ligt en voorzien is van allerlei vage keurmerken. Consumenten hebben geen idee. Als alles roept dat het gezond is, hoe weet je dat wat er echt klopt?”

Maar biologisch is toch niet per se hetzelfde als gezond? “Goedkoper vlees is minder goed voor het menselijk lichaam. Stel, een boer geeft van dat 'snelgroei'-voer, dan groeit het beest wel heel snel en kost het hem minder geld, maar het vlees wordt waterig. Concreet: als je als consument een kilo-knaller koopt, kun je weten dat er minder goed voor de koe is gezorgd. Als je biologisch vlees koopt, waarbij de koe ook beter voer heeft gekregen, is er beter voor het dier gezorgd én zitten er meer voedingsstoffen in.”

Hoe probeer jij goed voor je beesten te zorgen? “Ik heb mooie dieren, ik ben trots op ze. Ze zijn zoals ze bedoeld zijn. Ik neem het dier als uitgangspunt. Dat is best wel eens lastig, want het moet ook rendabel zijn. Ik snap goed dat boeren hiermee worstelen. Maar wij kiezen er toch voor om geen kunstmest te gebruiken, geen soja in het voer te doen, goede voeding, buiten lopen in de wei. Waarom geen soja? In Europa trekken wij een heel continent, namelijk Zuid-Amerika, leeg. Dat is niet goed voor de mensen daar en niet voor het milieu. Ik vind dat ook niet eerlijk. Er zijn wel grenzen hoor: de varkens zitten ook hier in een hok. Maar ik vind het idee dat wij onze dieren aanpassen aan wat voor ons werkt, verkeerd. We moeten onze manier aanpassen aan wat voor het dier werkt. We passen hier op de boerderij de omgeving dus zo veel mogelijk aan op wat het dier nodig heeft. Dus: het dier centraal. Dan doe je recht aan het voedselsysteem.”

Heeft deze manier van denken met je geloof in God te maken? “Het is voor mij logisch dat je goed voor je beesten zorgt. Daarvoor heb je ze gekregen. Ik heb nooit bedacht dat dat rechtstreeks voortkomt uit mijn geloof, maar misschien is dat onbewust wel zo. Dat klinkt misschien heel christelijk, maar ik word ook alleen blij als we er op deze verantwoordelijke manier mee omgaan. Ik zie het zo: deze boerderij is op mijn pad gekomen, en nu doe ik dat zo goed mogelijk. Ik heb wat te geven met wat ik heb gekregen.”

Er werken ook cliënten van het Leger des Heils in jullie moestuin? “Ja, zij staan onder begeleiding van een maatschappelijk werker. Dat is soms ook best pittig hoor, want werken met cliënten betekent ook dat niet alles zo efficiënt als mogelijk gaat. Maar dat hangt samen met goed willen zorgen voor je dieren en eerlijk zijn richting je consument; ook andere mensen mogen meeliften op onze boerderij. Zowel deze jongens als andere boeren. Ik merk onder boeren vaak dat ze niet weten wat hun consument van hun vlees denkt. Tegenwoordig zit er een hele keten tussen producent en consument. Dat is niet leuk voor de boer. Boeren zijn bovendien vaak gewend aan strenge contracten waarbij de supermarkten hele hoge eisen aan ze stellen, maar weinig geven. Ik vind dat boeren meer autonomie moeten krijgen. Dat komt ook voort uit mijn geloof: ik ben geinteresseerd in mensen en wil graag langdurige relaties aangaan. Ik wil andere boeren vertrouwen als we afspraken maken voor de winkel van Lindenhoff."

Waarom denk je dat mensen steeds meer biologisch vlees kopen? "Steeds meer mensen vinden gezond en duurzaam eten belangrijk. Maar eten wordt ook meer een sociale bezigheid. Vroeger ging je bij elkaar op de koffie, tegenwoordig ga je vaker bij elkaar eten. En daarbij beseffen veel meer mensen dat het niet raar is om gewoon te betalen voor wat iets waard is."