Bij deze mondhygiënist mag je best huilen

Malou de Kok liep stage bij het Leger toen ze mondzorgkunde studeerde. Nu heeft ze een grote tandartspraktijk in Den Haag. "Bij het Leger leerde ik dat mensen en vertrouwen op de eerste plaats staan".

Gepubliceerd: 10 januari 2018 in Samenleving Tekst: Willemijn de Jong Beeld: Madame Forêt

"Ik was wel een beetje een onwetend meisje", vertelt de jonge mondhygiëniste - roze uniformjasje, grijze broek, grote witte lach. "Ik werd destijds tijdens mijn stage vanuit Hogeschool Inholland noodgedwongen bij het Leger geplaatst. Daar baalde ik enorm van. Ik had een vaag idee over het Leger, dat ze alleen daklozen hielpen. Tijdens die stage ben ik erg veranderd. Het is me altijd bijgebleven en ik heb er de filosofie gevormd van waaruit ik nu mijn praktijk run."

Weer durven lachen

"Ik woonde zelf in Den Haag en reisde voor die stage naar Dordrecht. Eenmaal op die stage merkte ik dat het heel leuk is bij het Leger. Trudy, mijn begeleider, stelde me vragen waardoor ik ging nadenken over wie ik eigenlijk was. Ik ontdekte dat ik het heel belangrijk vond om echt iets te betekenen voor anderen. Pas toen besefte ik dat ik als mondhygiënist een belangrijke plek heb in de maatschappij. Ik bezocht mensen die er slecht aan toe waren en ook vaak heel heftige mondproblemen hadden. Door niet meteen in hun mond te kunnen kijken, maar door te luisteren naar hun verhaal, begreep ik pas dat het door omstandigheden waar je niets aan kunt doen, toch opeens heel slecht met je kan gaan."

Veel mensen die Malou bezocht waren heel onzeker. "Ze stonden buiten de maatschappij en hadden een heel laag zelfbeeld. Meestal mocht ik niet eens zomaar naar binnen komen. Ik heb goed nagedacht over hoe ik die drempel kon verlagen en besloot mijn hondje mee te nemen. Dat brak bij veel mensen het ijs. Gewoon even zitten, een kopje thee, een gesprekje hebben - en ondertussen de hond aaien. Ik kwam erachter dat veel mensen geen geld hebben voor mondzorg. Toen ben ik tandartsen gaan benaderen, of die gratis iets voor deze mensen konden betekenen. Het deed me zo goed toen ik een cliënt zag die eindelijk een prothese kreeg aangemeten. Hij werd er meteen veel zekerder door. Je gebit - dat is toch je glimlach. Je durft letterlijk weer te lachen als je tanden hebt. Die waarde van het gebit besef je niet altijd."

Gewone mensen

"Inmiddels heb ik een tandartspraktijk in Den Haag met 4.500 patiënten en zestien man personeel. Maar de mensen die in die stoel liggen, dat zijn gewone mensen, net als de mensen die door het Leger worden geholpen. Gewone mensen met onzekerheden. Met zorgen door bijvoorbeeld een scheiding of eenzaamheid, waardoor ze ook hun gebit niet meer verzorgen. Door hen oprecht aandacht te geven en veel met ze te praten, kan ik ook iets doen aan de oorzaak van een slecht gebit."

"Dat begint al bij de receptie. We vragen niet hoe laat de afspraak was, maar: 'hoe gaat het met u?' Mensen kunnen kiezen of ze door een man of vrouw willen worden behandeld. Over het algemeen vinden mensen een vrouw toch fijner. Misschien omdat die vaak empathischer overkomen? De kamers zijn niet zo clean wit met felle lampen, maar gewoon huiselijk, met gedimd licht en stoffen stoelen. We dragen roze jasjes in plaats van witte uniformen. En als je in mijn kamer komt, dan ben ik ook heel persoonlijk. Ik vertel iets over mezelf. Boven de stoel hangt een foto van mijn dochter. Daarmee laat ik iets van mezelf zien, en heb ik meteen een leuk gesprek. 'Ach, wat een schatje', zeggen mensen dan. En dan kan ik ook doorvragen naar hun familie."

Kwetsbaar met je mond open

"De mensen die ik destijds bij het Leger leerde kennen, dat waren geen lastige mensen. Het waren mensen die hun vertrouwen kwijt waren in zichzelf en de maatschappij. Dat raakte me toen zo, maar nu nog steeds. Een tandarts is vaak griezelig voor mensen. Je bent toch heel kwetsbaar als je daar zo met je mond open ligt, terwijl je niet kunt vluchten of communiceren. Vandaar dat persoonlijke gesprek eerst. Maar ook de tijd. Bij mij is het niet erg als je huilt, bang bent, of als het ietsje langer duurt. Ik vertel altijd heel precies wat ik doe en waarom en check of iemand echt op zijn gemak is."

"Iedereen heeft het recht om te worden geholpen."

Malou: "Als iemand het echt niet kan betalen, dan heb ik betalingsregelingen. Bij zeer schrijnende gevallen, als mensen enorm pijn hebben maar echt geen geld hebben, werk ik gratis. De mond is een afspiegeling van de gezondheid. Problemen in je mond zijn zo vaak gerelateerd aan andere ziektes. En iedereen heeft het recht om te worden geholpen. Zo wil ik mijn vak uitvoeren. Ik doe dat als mondhygiënist, maar ik geloof dat iedereen dat op zijn eigen plek kan doen in de maatschappij. Niet boven, maar naast elkaar staan."