"Als je wéét dat iets waar is, zet je het niet aan de kant"

Kan een evolutiebioloog in God geloven? Ruben Jorritsma geeft lezingen over evolutie en de Bijbel. Een serie over hedendaagse paradijsvogels: kleurrijke verschijningen met een sterk geloof.

Gepubliceerd: 24 april 2018 in Geloven Tekst: Wilfred Hermans Beeld: Margriet Alblas

Ruben Jorritsma (32) is overtuigd christen, evolutiebioloog en directeur van Stichting Apologica. “Mijn levensmissie is: de waarheid ontdekken en vervolgens heel de wereld daarvan overtuigen.”

Hij is net verhuisd. Middenin de woonkamer staat nog een kast met tassen vol spelletjes, want Ruben is spelletjesfanaat. In de hoek een glazen Risk-speelbord, zijn trofee nadat hij in 2015 – jawel – Nederlands kampioen Risk werd. “Ik denk dat ik in mijn jeugd zo’n twaalfduizend potjes heb gespeeld. Dat kampioenschap telde bijna tweehonderd deelnemers, dus ik had 0,5 procent kans om te winnen.”

Op naar zijn studeerkamer. Hier moet het de komende tijd gebeuren, zijn promotieonderzoek. “Ik ga de filosofie van de Hongaarse filosoof Imre Lakatos toepassen op bepaalde aspecten van de evolutiebiologie, met name de fylogenetica, die zich bezighoudt met het uitrekenen van stambomen.”

Waarom interesseert je dat?

“Omdat de fylogenetica het sterkste argument levert voor de evolutietheorie, de theorie dat alle organismen afstammen van één gezamenlijke voorouder. Ik wil onderzoeken hoe sterk dat argument staat.”

Dat gaat richting je andere passie, geloofsverdediging. Waarom vind je dat zo belangrijk?

“Omdat ik waarheid belangrijk vind. Mijn levensmissie is: de waarheid ontdekken en vervolgens heel de wereld daarvan overtuigen. Want als het christendom wáár is, is het gelijk het belangrijkste wat er is. Dus ‘ieder zijn eigen waarheid’ en ‘ik ben christen, maar geloof jij gerust iets anders’ – dát kan niet. Jezus zei: ‘Wie in Mij gelooft, zal gered worden; wie niet in Mij gelooft, is geoordeeld’.”

“Ik denk dat het christendom waar is. Er zijn hele goede, historische argumenten dat Jezus de Zoon van God is en is gestorven en opgestaan uit de dood. Ook getuigenissen van mensen om mij heen overtuigen mij. Ik zal niemand dwingen en ben voor volledige geloofsvrijheid, maar ik blijf strijden om mensen te overtuigen van de waarheid. Alleen: niet met fysieke wapens. Het is een geestelijke en intellectuele strijd.”

Kerkverlating

Ruben richt zich vooral op christenen, zodat zij steviger in hun schoenen staan. “Ik wil dat christenen hun twijfels aan de kant zetten. Geloofsverdediging kan misschien een rol spelen in het aanpakken van kerkverlating, want als je wéét dat iets waar is, zet je het niet zomaar aan de kant.”

Twijfel jij zelf nooit?

“Jawel, ik heb een paar vraagstukken, zoals: is eeuwigdurend lijden in de hel een rechtvaardige straf? En: is de erfzonde rechtvaardig? Dat jij de dupe wordt van een fout van een voorouder? Heftige vragen, want als God niet rechtvaardig zou zijn, dan klopt het christelijk geloof niet meer, want de Bijbel staat bol van Gods rechtvaardigheid. Ik heb mogelijke antwoorden gevonden, al weet ik niet zeker of ze kloppen.”

‘Ik wil dat christenen hun twijfels aan de kant zetten’

“Ik denk dat iedereen met meerdere vragen in zijn achterhoofd rondloopt, en heb zelf gemerkt dat het goed is één zo’n vraag bij de horens te vatten. Ik deed dat met het probleem van de erfzonde. Ik ging het onderzoeken en praatte er met mensen over. Ik kan me herinneren dat ik ooit tijdens een conferentie aan álle sprekers vroeg hoe zij hier tegenaan keken. Dat leverde nieuwe invalshoeken en perspectieven op. Als je op die manier mogelijke oplossingen vindt voor je twijfels, kan dat enorm geloofsversterkend werken.”

Waar komt jouw drive vandaan?

“Als klein jongetje discussieerde ik al over de meest onzinnige zaken met klasgenootjes. Alle jongetjes waren ooit zo, alleen is het bij mij nooit overgegaan. Op mijn vijftiende, toen internet opkwam, begon ik op politieke forums te discussiëren over de standaard christelijk-ethische thema’s, zoals abortus en euthanasie. Op een dag dacht ik: ze accepteren mijn argumenten niet, misschien missen ze een levensbeschouwelijk fundament. Als ze het christendom nou eens zouden accepteren, zijn die discussies over christelijke thema’s ook gelijk beslecht. Daarom startte ik een topic over de evolutietheorie, wat uitmondde in een enorme discussie. Daar is het allemaal begonnen. Inmiddels heb ik een studie biologie achter de rug en geef ik lezingen over onderwerpen als schepping, evolutie en de historische betrouwbaarheid van de Bijbel.”

Speelt emotie een rol in jouw geloof?

“Niet echt, ik ben er zeker niet afhankelijk van. Overigens word ik soms wel geraakt, gek genoeg vaak door rationele argumenten. In mijn voorbereiding op een praatje voor de Alpha-cursus stuitte ik op argumenten voor de opstanding van Jezus met een ontiegelijk sterke historische onderbouwing. Zo helder had ik het nog nooit op papier gezien. Tegelijkertijd stond er op de achtergrond een liedje aan met de tekst ‘It’s the same old story, you’ve heard it before, but this time it’s really knocking at your door’. Dat kwam even binnen, zo van: wow, het is dus écht waar!”

Iedere zomer organiseert Ruben met Stichting Apologica een vijfdaagse summerschool over geloofsverdediging voor studenten en schoolverlaters. Meer info: www.geloofsverdediging.nl