Alles moest om mij draaien

Ex-marathonschaatser René Ruitenberg leefde een leven van succes, geld en vrouwen. Totdat zijn schoonzus overleed. Een gebeurtenis die een radicale ommekeer in zijn leven teweeg bracht.

Gepubliceerd: 25 juli 2016 in Geloven Tekst: Jurjen Sietsema? Beeld: Wendy Bos

Een jonge geest in een gezond lichaam. Zo zou je René Ruitenberg (44) kunnen omschrijven. Hij straalt energie uit, beweegt soepel, heeft een heldere, guitige, blik in zijn ogen en is communicatief. De antwoorden op de vragen komen gemakkelijk. Geen wonder, hij heeft zijn verhaal in de loop van de jaren al talloze malen verteld. In kranten, op radio en televisie en in de honderden spreekbeurten die hij overal in Nederland (en soms in het buitenland) houdt. “Tachtig per jaar. Niet alleen op zondag, ook door de week.”

Kerk gaat voor voetbal

Aan energie ontbreekt het hem niet en heeft het hem nooit ontbroken. Van jongs af aan niet. Sport was (en is) zijn ding. Toen hij elf jaar was, kreeg hij zelfs de kans om bij voetbalclub Go Ahead Eagles in Deventer ‘in de kost’ te gaan. Op een voetbalinternaat, zoals clubs als Ajax die later ook zouden kennen. Hij was een echt voetbaltalent. Helaas stak zijn vader een stokje voor een professionele voetbalcarrière. “Voor Go Ahead moest je soms ook op zondag spelen. Dat was voor ons gezin de rustdag. Kerkdiensten overslaan om te sporten was geen optie.”

Een nieuwe liefde

Hij ontdekte een nieuwe liefde. Het marathonschaatsen. Iets waar hij ook al in uitblonk. Net als in volleybal, tafeltennis en tal van andere sporten. “Ik beleef enorm veel plezier aan alles wat met sporten te maken heeft, maar werkte er ook hard voor. Ik had een keiharde trainingsdiscipline. Zo zelfs dat anderen het soms niet leuk meer vonden.”

Successen

De successen volgden al snel. In 1992 werd hij Nederlands kampioen marathonschaatsen op kunstijs en vijf jaar daarna won hij de KNSB Cup. Later schreef hij het Nederlands Kampioenschap op Natuurijs (op de Oostenrijkse Weissensee) op zijn naam, won de USA Marathon (in Noord-Holland) en de Veluwemeertocht. Hij beëindigde zijn topsportcarrière in 2012.

Alie

Tien jaar eerder kwam zijn schoonzus Alie om het leven bij een auto-ongeluk. Een gebeurtenis die niet alleen het leven van zijn oudste broer Henri op de kop zette, maar ook dat van hem. Het zorgde voor een ongekende ommekeer. “Alie was een eenvoudige, lieve en heel christelijke vrouw. Op verjaardagen moesten we altijd wel een beetje om haar lachen. Als wij het over sport, geld of de nieuwe caravan hadden, begon zij soms zomaar over Jezus. Toen zij overleed bij dat ongeluk, besefte ik ineens dat, als zo’n lieve, gelovige vrouw als zij zomaar van de ene op de andere dag er niet meer kon zijn, dat voor mij ook zou kunnen gelden. Haar dood heeft mij volledig stilgezet.”

Verliefd op de aandacht

Zijn leven tot op dat moment was een leven van sport, succes, geld en vrouwen. En hij hield van dat leven. “Kranten die over je schrijven, interviews op radio en televisie, sponsors die klaarstaan met grote bedragen. Het kon niet op. Ik was verliefd op de aandacht. Ook van vrouwen. Als ik ergens binnenkwam waren er meteen ogen die mij zochten en ik zocht zelf ook oogcontact. Het was puur de kick, de spanning, het spelletje.”

Leegte

Het maakte hem egocentrisch, zegt hij. “Ik was een winnaar. Alles draaide om mij en moest ook om mij draaien. Er was weinig ruimte voor de ander. Ook als het om geld ging.” René leefde in een roes. De dingen die hij deed en zijn egoïsme pasten bij die roes. Hij was zich niet bewust van wat het succes met zijn karakter had gedaan. “Ik heb af en toe een moment gehad waarop ik dacht: ik ben verkeerd bezig. Het werd gaandeweg zelfs steeds erger.” Nu weet hij dat het allemaal te maken heeft met de zucht naar erkenning. “Je wilt geliefd zijn. Ik ben de op één na jongste uit een gezin met acht kinderen. Mijn ouders hebben ons naar eer en geweten opgevoed, maar er ontbreekt wel iets. Als kind wil je gezien worden. Individuele liefde en aandacht van je ouders. In een groot gezin gaat dat niet altijd. Dan ontstaat er een leegte die je wilt vullen.”

Geen controle meer

Demonisch. Zo noemt René de energie die hij in zijn succesvolle sportperiode om zich heen had. “Ik had bij wijze van spreken op mijn voorhoofd staan ‘pak mij’. Het had mij volledig in zijn macht en om daar uit te komen is niet gemakkelijk. Mijn leven, de sport, het succes en de vrouwen. Het werd mijn identiteit. Maar het bevredigde nooit, want de volgende dag voelde ik weer die leegte. Het was één grote leugen. Vanuit die leegte, die leugen ontstond er ook angst. Als mijn vrouw van mijn avontuurtjes met andere vrouwen zou horen, dan was ik haar misschien wel kwijt geweest. Anderen die er van wisten, zeiden: ‘waarom stop je er dan niet mee?’ Dat kon ik niet. Ik had er geen controle meer over. Het had mij in zijn macht.”

“Toen had ik de touwtjes voor mijn gevoel niet meer in handen. Ik stond letterlijk met lege handen.”

Verandering

De grote verandering, de confrontatie zoals René het noemt, kwam na het overlijden van zijn schoonzus. “Toen had ik de touwtjes voor mijn gevoel niet meer in handen. Ik stond letterlijk met lege handen. Op de dag dat zij overleed, kwam ik het dorp waar het gebeurd was binnenrijden op mijn fiets. Ik liet mijn fiets vallen en ik knikte door de knieën. Ik besefte dat leven ongrijpbaar en kwetsbaar is.”

Stoppen met het ‘oude’ leven

Hij begon in de Bijbel te lezen. “Ik werd hongerig en ging ook andere boeken over de Bijbel lezen en bidden. Ik wist hoe dat moest, omdat ik in een gelovig gezin was opgegroeid. Wat mij in de Bijbel en de boeken triggerde was Gods bovennatuurlijke liefde en genade. Toen ik dat meer ging zien en voelen, begon ik langzamerhand mijn leven anders in te richten. Het zaadje was gezaaid, maar tegelijkertijd was er nog steeds die innerlijke onrust. Gaandeweg ontstond het verlangen om te stoppen met het ‘oude’ leven.”

De Bijbel als spiegel

Een jaar na het overlijden van Alie nam René deel aan een cursus, ‘Op zoek naar het levende water’. “Ik dacht: daar moet ik naar toe. Ik wist niet wat ik me er bij voor moest stellen. Er zat vierhonderd man en het voelde als een geestelijk warm bad. Ik dacht: hier gaat het gebeuren… En het gebeurde. Toen de cursusleider (Herman Boon, red.) sprak over hoe de Bijbel jouw leven, jouw karakter spiegelt. Het leek alsof hij het, in alles wat hij zei, over mij had. Ik zat te stuiteren op mijn stoel. Hij zei: ‘ga eens op zoek naar wie je echt bent’. Niet naar hoe de wereld naar je kijkt, maar naar wie je werkelijk diep van binnen bent. Wie is de ware René Ruitenberg? En laat op die identiteit het licht van Jezus schijnen. Laat het toe. Wat zie je dan?”

Confrontatie

“Dat heb ik een week gedaan en dat was heel confronterend. Ik zag door het licht dat op mij scheen, wie ik was. Een bedrieger, een leugenaar en een egoïst. Ik heb die week emmers vol gejankt. Er bleef niets meer van mij over. Ik had één verlangen: het nieuwe leven ontvangen.”

Een Godswonder

De confrontatie en de ommekeer zetten door. René veranderde radicaal. ”Dankzij Jezus”, zegt hij. “De karaktertrekken die ik had, verdwenen. Zonder dat ik daar iets voor hoefde te doen.” Hij biechtte zijn avontuurtjes op, z’n vrouw vergaf hem en hij ging op zoek naar een andere invulling van zijn leven. Een vervulling. Hij vond die in het vertellen over wat hem was overkomen. De succesvolle topsporter die zijn egocentrisme en arrogantie verruilde voor een nieuwe persoonlijkheid. Eén die gegrepen was door Gods liefde en die wil delen met iedereen die het horen wil. “De kranten stonden er vol van en nu nog, meer dan tien jaar later, willen mensen dit verhaal horen. Het is letterlijk een Godswonder.”